✍️ Ο Γιώργος Κουβαράς
Οι επικείμενες εθνικές εκλογές έχουν μια ιδιοτυπία σε σχέση με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Θα διεξαχθούν μετά από μακρά προεκλογική περίοδο – ατύπως τη διανύουμε ήδη εδώ και αρκετούς μήνες και μάλλον θα κρατήσει για άλλο ένα εξάμηνο – και μέχρι να στηθούν οι εθνικές κάλπες θα έχουμε συμπληρώσει τρία ολόκληρα χρόνια χωρίς καμία εκλογική αναμέτρηση. Η τελευταία φορά που πήγαμε στις κάλπες ήταν τον Ιούνιο του 2024 και όλα δείχνουν ότι θα ξαναπάμε μέσα στον Μάιο του 2027. Τρία χρόνια δίχως λαϊκή ετυμηγορία σε κάλπη, μόνο γκάλοπ – πολλά γκάλοπ, που επαναλαμβάνουν την ίδια εικόνα της κοινής γνώμης – και προεκλογική ατμόσφαιρα που δεν επιτρέπει επί της ουσίας διάλογο αλλά αποσκοπεί μόνο στην ικανοποίηση κομματικών σκοπιμοτήτων.
Με αυτά τα δεδομένα – μακρά περίοδο αποχής από τις κάλπες και οργανωμένες προσπάθειες κομματικής συσπείρωσης μέσα σε έντονα προεκλογικό κλίμα – το λογικό θα ήταν να βλέπαμε υψηλά ποσοστά κομματικής συσπείρωσης, τουλάχιστον για τα κόμματα «εξουσίας», τα λεγόμενα συστημικά κόμματα που φιλοδοξούν να κυβερνήσουν τη χώρα. Αντί αυτού βλέπουμε το ακριβώς αντίθετο. Το κυβερνών κόμμα μετά βίας ξεπερνά το 25% στην πρόθεση ψήφου – σε κάποια από τα τελευταία γκάλοπ γκάλοπ είναι κάτω από αυτό το ποσοστό – ενώ το άθροισμα των δύο άλλων διεκδικητών της εξουσίας (ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ) δεν ξεπερνά στην πρόθεση ψήφου το 25%. Αυτό σημαίνει ότι οι τρεις διεκδικητές της εξουσίας συγκεντρώνουν όλοι μαζί το μισό περίπου των ερωτώμενων, αφήνοντας τους άλλους μισούς είτε να επιλέξουν άλλα κόμματα (οι περισσότεροι) είτε να δηλώνουν αναποφάσιστοι. Οι… κολλημένες βελόνες είναι η αδιαμφισβήτητη δημοσκοπική πραγματικότητα, η οποία βεβαίως δεν ομολογείται ούτε αναλύεται επαρκώς γιατί δεν συμφέρει κανέναν. Είναι, όμως, η πραγματικότητα που δείχνουν τα γκάλοπ, έστω κι αν αποφεύγουν στην ανάλυση των στοιχείων τους να οδηγηθούν στο συμπέρασμα που αβίαστα προκύπτει: με αυτά τα δεδομένα τα κόμματα «εξουσίας» θα υποχρεωθούν την επομένη των εκλογών να αναθεωρήσουν την πολιτική τους στρατηγική.
Το εύλογο ερώτημα που απασχολεί τους αναλυτές είναι πού αρχίζουν και πού τελειώνουν οι δυνατότητες συναινέσεων. Η πρόσφατη ιστορία μας έχει δείξει ότι όλα είναι δυνατά. Ακόμη περισσότερο μας το δείχνει η περίοδος των μεταγραφών την οποία διανύουμε εδώ και μερικούς μήνες και οδηγείται στην κορύφωση της όσο βαδίζουμε προς τις κάλπες. Η ευκολία με την οποία οι υποψήφιοι βουλευτές αλλάζουν τα κόμματα σαν τα πουκάμισα – με βασικό κριτήριο με ποιο κόμμα μπορούν να εκλεγούν ευκολότερα- καθώς επίσης και η άνεση των κομμάτων να ξεχνούν την πολιτική διαδρομή ενός εκάστου, προκειμένου να πάρουν μερικούς σταυρούς παραπάνω σε κάποια περιφέρεια, μας δείχνει πόσο εύκολο είναι να κάνεις αύριο κάτι άλλο από αυτό που δηλώνεις σήμερα.
Το ερώτημα δεν είναι, λοιπόν, ποιος μπορεί να συνεργαστεί με ποιον. Έχουμε δει πολλά, έχουμε ακούσει μάλλον λίγα και μπορούμε να φανταστούμε πολύ περισσότερα. Πέρα από τα προφανή που διαψεύδονται (για παράδειγμα μια κυβέρνηση ΝΔ – Ελληνικής Λύσης, αν το επιτρέψουν τα εκλογικά ποσοστά) ή τα πιο δύσκολα που αντιμετωπίζονται ως απίθανα (για παράδειγμα μια συνεργασία που θα έφερνε στην ίδια κυβέρνηση ΝΔ και ΕΛΑΣ, μέσω των συγκλίσεων που έχουν δημιουργήσει με κοινές εφαρμοσμένες πολιτικές τους τα τελευταία ένδεκα χρόνια διακυβέρνησης της χώρας), τίποτα δεν θα πρέπει να αποκλείσουμε.
Το πραγματικό ερώτημα που πρέπει να μας απασχολεί είναι σε τι βάση μπορεί να γίνει η οποιαδήποτε συνεργασία. Στη βάση του κομματικού συμφέροντος, που προφανώς κυριαρχεί σήμερα στις περισσότερες πολιτικές επιλογές των κομμάτων, στη βάση της επιβεβαίωσης προσωπικών στρατηγικών ή στη βάση του συμφέροντος της χώρας, το οποίο όλοι επικαλούνται αλλά λίγοι έχουν αποδείξει ότι προτάσσουν, όταν έρθει η ώρα των κρίσιμων αποφάσεων;
Οι αναποφάσιστοι ψηφοφόροι, που παραμένουν κρίσιμο μέγεθος για το εκλογικό αποτέλεσμα, θα κρίνουν την αξιοπιστία ενός εκάστου με βάση τη δική τους πραγματικότητα και όχι με βάση κομματικές προπαγάνδες. Τα λεγόμενα «συστημικά» κόμματα έχουν κυβερνήσει τον τόπο και έχουν αφήσει το αποτύπωμα τους. Η ΝΔ κυβερνά τα τελευταία επτάμιση – μέχρι τις εκλογές οκτώ – χρόνια, ο ΣΥΡΙΖΑ κυβέρνησε τα προηγούμενα τέσσερα και το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται εκτός διακυβέρνησης επί 12 χρόνια. Ο Μητσοτάκης διεκδικεί μια τρίτη ευκαιρία, η Τσίπρας επίσης μια τρίτη ευκαιρία που την ονομάζει πρώτη και ο Ανδρουλάκης μια αντικειμενικά πρώτη ευκαιρία. Οι ψηφοφόροι έχουν δείξει ήδη μέσω γκάλοπ ότι δεν θέλουν να δώσουν σε κανέναν την «ευκαιρία» του όπως την φαντάζεται ο ίδιος. Το θέμα είναι, λοιπόν, πώς θα συναντηθούν η φαντασία των ψηφοφόρων με τη φαντασία των κομμάτων έτσι ώστε το αποτέλεσμα να μην ξεπεράσει… κάθε φαντασία!

