Τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα μας στο νέο, υπό διαμόρφωση ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον συζήτησαν στους Δελφούς η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, Ευάγγελος Βενιζέλος και ο καθηγητής Χρήστος Ροζάκης, αναδεικνύοντας την ανάγκη επίτευξης και διατήρησης δύσκολων ισορροπιών μεταξύ της ιδιότητας της χώρας μας ως μέλους της ΕΕ και συμμάχου των ΗΠΑ, οι οποίες βρίσκονται σε διαδικασία διαμόρφωσης νέας παγκόσμιας στρατηγικής.
Ο κ. Βενιζέλος, περιγράφοντας την κρίση του συστήματος του ΟΗΕ και τις προκλήσεις για την ΕΕ -καθώς εδώ και εκατό χρόνια η ευρωπαϊκή ασφάλεια συνδέεται με την ευρωατλαντική σχέση- συμφώνησε με την υφυπουργό Εξωτερικών ότι η Ελλάδα πρέπει να ισορροπήσει σε αυτή τη δύσκολη γραμμή. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι στην Ελλάδα «αν δεν υπάρχουν εσωτερικές προϋποθέσεις συναίνεσης, αν δεν μπορείς να σκεφτείς με άλλους όρους και να κάνεις αναλύσεις που δύσκολα γίνονται δημόσια, αλλά πρέπει να γίνουν μεταξύ αυτών που έχουν την ευθύνη για τη χάραξη της στρατηγικής, δεν θα μπορέσεις να αντιμετωπίσεις αυτό το πολύπλοκο τοπίο».
Ο πρώην υπουργός, αναφερόμενος στην ανάγκη ισορροπίας στο δίπολο ΕΕ-ΗΠΑ και τονίζοντας ότι η ασφάλεια της χώρας είναι κατεξοχήν προσανατολισμένη στις ΗΠΑ, παραδέχθηκε ότι οι στρατηγικές συνεργασίες υπάρχουν και ενισχύονται και μέσω εξοπλιστικών προγραμμάτων. Ωστόσο, όπως είπε, με ρητή αναφορά στη Γαλλία ενόψει και της επίσκεψης Μακρόν, «καμία γαλλική εγγύηση δεν μπορεί να μας λύσει το πρόβλημα ασφάλειας».
Ο κ. Βενιζέλος παρενέβη στη συζήτηση και για τα ελληνοτουρκικά, με αφορμή τις επισημάνσεις του Χ. Ροζάκη, ο οποίος έκανε λόγο για υπερβολικές θέσεις τόσο της Ελλάδας όσο και της Τουρκίας, που λειτουργούν ως εμπόδιο στον διάλογο, κάνοντας μάλιστα έμμεση αναφορά και στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.
Ο κ. Ροζάκης τόνισε επίσης ότι είναι λανθασμένο να θεωρείται πως η Τουρκία δεν έχει δικαιώματα στο Αιγαίο, κάτι που -όπως υπενθύμισε- έχει αναγνωρίσει και η Ελλάδα (με τη Διακήρυξη της Μαδρίτης). Σύμφωνα με τον ίδιο, τόσο ο ελληνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός όσο και η «Γαλάζια Πατρίδα» της Τουρκίας εμπεριέχουν υπερβολές, υπογραμμίζοντας ότι «χρειάζεται μια πιο μετριοπαθής προσέγγιση, με ρεαλιστικότερα όρια, ώστε να είμαστε πιο πειστικοί και αξιόπιστοι». Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, η ελληνική κοινή γνώμη έχει διαμορφωθεί με μαξιμαλιστικές αντιλήψεις, γεγονός που δυσκολεύει τις κυβερνήσεις.
Από την πλευρά του, ο κ. Βενιζέλος διευκρίνισε ότι τα όρια δικαιοδοσίας που αναφέρονται δεν συνιστούν άμεσα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά αποτελούν βάση διαπραγμάτευσης, επισημαίνοντας την ανάγκη για πρακτικές λύσεις (π.χ. για καλώδια και αγωγούς) και για αντιμετώπιση μονομερών ενεργειών, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Τόνισε, ωστόσο, ότι ζητήματα κυριαρχίας δεν μπορούν να τεθούν υπό διαπραγμάτευση και ότι βασική προτεραιότητα είναι η διατήρηση του ελέγχου του ρυθμού στις ελληνοτουρκικές σχέσεις από την Ελλάδα, χωρίς να εκχωρείται σε τρίτους παράγοντες.
Αναφερόμενος, μάλιστα, στις τελευταίες αντιδράσεις της Τουρκίας, ο κ. Βενιζέλος υπογράμμισε ότι οι τριμερείς συνεργασίες, όπως αυτή με το Ισραήλ, δεν αποτελούν επιθετικές πρωτοβουλίες ούτε στρέφονται κατά της Τουρκίας, όπως και οι λοιπές τριμερείς ή πολυμερείς συνεργασίες στην περιοχή.
