Αστρονόμοι εντόπισαν για πρώτη φορά φυσική ζάχαρη που βρίσκεται στα σμέουρα (raspberries) μέσα σε νέφη διαστρικής σκόνης και αερίων κοντά στο κέντρο του Γαλαξία.
Η σημαντική αυτή ανακάλυψη δείχνει ότι μόρια, τα οποία θεωρούνται θεμελιώδη για την εμφάνιση της ζωής, μπορούν να σχηματιστούν στο διάστημα, πολύ πριν από τη δημιουργία άστρων και πλανητών. Παράλληλα, ενισχύει τις ελπίδες των επιστημόνων ότι και άλλα πολύπλοκα οργανικά μόρια, απαραίτητα για την προέλευση της ζωής, ενδέχεται να υπάρχουν διάσπαρτα στο Σύμπαν.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής αστρονόμους του Κέντρου Αστροβιολογίας της Ισπανίας (Center for Astrobiology), ανίχνευσε το σάκχαρο ερυθρουλόζη (erythrulose), ένα μόριο που αποτελείται από τέσσερα άτομα άνθρακα. Τα σάκχαρα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στους ζωντανούς οργανισμούς, καθώς παρέχουν ενέργεια, συμμετέχουν στη δημιουργία βιολογικών δομών και αποτελούν βασικά συστατικά του RNA και του DNA.
Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκαν δύο ραδιοτηλεσκόπια στην Ισπανία: το ένα στο Αστεροσκοπείο Yebes, βόρεια της Μαδρίτης, και το άλλο στο Ινστιτούτο Ραδιοαστρονομίας στο Χιλιοστομετρικό Φάσμα (IRAM), στη Σιέρα Νεβάδα. Οι επιστήμονες μελέτησαν το μοριακό νέφος G+0.693−0.027, το οποίο βρίσκεται κοντά στο κέντρο του Γαλαξία.
Η ταυτοποίηση της ερυθρουλόζης έγινε συγκρίνοντας το χαρακτηριστικό «μοριακό αποτύπωμά» της στα ραδιοκύματα που εκπέμπει το νέφος με εκείνο που έχει καταγραφεί σε εργαστηριακές συνθήκες. Αρχικά οι ερευνητές αναζητούσαν απλούστερα σάκχαρα με τρία άτομα άνθρακα, χωρίς όμως επιτυχία.
«Η ανακάλυψη αυτή ήταν απρόσμενη, καθώς η επικρατούσα θεωρία στην αστροχημεία υποστηρίζει ότι τα διαστρικά μόρια μεγαλώνουν σταδιακά με τη διαδοχική προσθήκη ατόμων άνθρακα», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης Izaskun Jiménez-Serra, αστρονόμος στο Κέντρο Αστροβιολογίας της Μαδρίτης και στο Ισπανικό Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας. Η μελέτη δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό Nature Astronomy.
Μόρια ζωής πριν ακόμη γεννηθούν τα άστρα
Όπως εξηγούν οι ερευνητές, η ερυθρουλόζη πιθανότατα σχηματίζεται από απλούστερα μόρια πάνω σε παγωμένους κόκκους διαστημικής σκόνης και στη συνέχεια συμμετέχει στη δημιουργία πιο πολύπλοκων οργανικών ενώσεων.
Μέχρι σήμερα έχουν ανιχνευθεί περισσότερα από 340 διαφορετικά μόρια στο διαστρικό μέσο του Γαλαξία, ωστόσο ποτέ έως τώρα δεν είχε επιβεβαιωθεί η παρουσία σακχάρων.
Ο καθηγητής Mark Sephton από το Imperial College του Λονδίνου, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, εκτιμά ότι η ανακάλυψη ενισχύει το σενάριο σύμφωνα με το οποίο το νεαρό Ηλιακό Σύστημα «κληρονόμησε» οργανικές ενώσεις που είχαν ήδη σχηματιστεί στο διαστρικό διάστημα.
Μπορεί η ζωή να «ήρθε» από το διάστημα;
Οι επιστήμονες προσπαθούν εδώ και δεκαετίες να εξηγήσουν πώς σχηματίστηκαν τα πρώτα σάκχαρα στη Γη, καθώς εργαστηριακά πειράματα έχουν δείξει ότι οι συνθήκες της πρώιμης Γης δεν ευνοούσαν εύκολα τη δημιουργία τους.
Η ανίχνευση σακχάρων όπως η ριβόζη και η γλυκόζη σε πρωτόγονους μετεωρίτες, αλλά και στα δείγματα που συνέλεξε το 2020 η αποστολή OSIRIS-REx από τον αστεροειδή Bennu, είχε ήδη οδηγήσει πολλούς επιστήμονες στην υπόθεση ότι ορισμένα από αυτά τα μόρια σχηματίστηκαν αρχικά στο διάστημα.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα σάκχαρα θα μπορούσαν να είχαν ενσωματωθεί σε αστεροειδείς και κομήτες και να έφτασαν αργότερα στη Γη μέσω προσκρούσεων μετεωριτών.
Ο καθηγητής Yoshihiro Furukawa, που συμμετείχε στην ανάλυση των δειγμάτων του Bennu, χαρακτήρισε τη νέα ανακάλυψη «ιδιαίτερα σημαντική», επισημαίνοντας ότι οι επιστήμονες περίμεναν εδώ και χρόνια μια τέτοια επιβεβαίωση.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι κατά την περίοδο του Ύστερου Μεγάλου Βομβαρδισμού, πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, στη Γη ενδέχεται να έφτασαν από 500.000 έως και 50 εκατομμύρια τόνοι ερυθρουλόζης μέσω αστεροειδών και κομητών, αν και το κατά πόσο συνέβη αυτό το γεγονός εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης.
Η ερυθρουλόζη απαντάται σήμερα σε πολύ μικρές ποσότητες στα σμέουρα και σε ορισμένα ακόμη φρούτα, ενώ χρησιμοποιείται και στη βιομηχανία καλλυντικών, κυρίως σε προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος.
«Η ανίχνευση της ερυθρουλόζης είναι ιδιαίτερα συναρπαστική, επειδή ανοίγει τον δρόμο για την ανακάλυψη και άλλων σακχάρων, όπως η ριβόζη – βασικό συστατικό του RNA – καθώς και άλλων μορίων που θεωρούνται κρίσιμα για την προέλευση της ζωής», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Carlos Briones.
Πηγή: CNN
