Σε τροχιά συμφωνίας για την αποκατάσταση μέρους των σχέσεων που διαταράχθηκαν μετά το Brexit βρίσκονται το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες, με τις διαπραγματεύσεις να επικεντρώνονται σε τρία βασικά πεδία: την αγορά άνθρακα, το εμπόριο αγροδιατροφικών προϊόντων και τη μετακίνηση νέων μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, τα σχέδια των βασικών κειμένων έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί και βρίσκονται υπό εξέταση από τις ευρωπαϊκές αρχές. Στόχος είναι να υπάρξει πρόοδος ενόψει της συνόδου της 20ής Νοεμβρίου, στην οποία αναμένεται να συμμετάσχει ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ.
Οι συνομιλίες είχαν ξεκινήσει επί πρωθυπουργίας Κιρ Στάρμερ και διήρκεσαν περίπου 18 μήνες, με την πολιτική αναταραχή και την πτώση της κυβέρνησής του το καλοκαίρι να προκαλούν καθυστερήσεις. Τώρα, οι δύο πλευρές επιχειρούν να καταλήξουν σε ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ανατροπή των δεδομένων που διαμόρφωσε η αποχώρηση της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα τρία πεδία στα οποία αναζητείται συμφωνία
Το πρώτο και πιο προχωρημένο σκέλος αφορά τη διασύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα της Βρετανίας και της ΕΕ. Η συμφωνία θεωρείται ουσιαστικά έτοιμη και αναμένεται να απαλλάξει τις δύο πλευρές από τους αντίστοιχους συνοριακούς φόρους άνθρακα.
Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε την αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις και θα διευκόλυνε τον σχεδιασμό επενδύσεων, καθώς θα δημιουργούσε πιο προβλέψιμους όρους για τις συναλλαγές μεταξύ των δύο αγορών.
Το δεύτερο πεδίο αφορά τον αγροδιατροφικό τομέα. Με βάση το υπό διαμόρφωση πλαίσιο, η Βρετανία θα ακολουθεί δυναμικά τους υγειονομικούς και φυτοϋγειονομικούς κανόνες της ΕΕ, διευκολύνοντας έτσι τη διακίνηση προϊόντων και περιορίζοντας τα εμπόδια στις εμπορικές συναλλαγές.
Προβλέπονται, ωστόσο, συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Αυτές αφορούν τεχνικές γενετικής βελτίωσης ακριβείας, νέα τρόφιμα, καθώς και μεταβατική περίοδο για φυτοφάρμακα που πρόκειται να απαγορευθούν.
Περισσότερα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά στο τρίτο σκέλος, που αφορά την κινητικότητα των νέων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται καταρχήν διατεθειμένη να αποδεχθεί ένα ανώτατο όριο θεωρήσεων εισόδου, το οποίο εκτιμάται ότι θα κυμανθεί μεταξύ 80.000 και 100.000. Δεν έχει, ωστόσο, συμφωνηθεί ούτε ο ακριβής αριθμός ούτε ο τρόπος με τον οποίο θα διασφαλίζεται η αμοιβαιότητα μεταξύ των κρατών-μελών.
Τα δίδακτρα και το «Made in Europe» περιπλέκουν τις διαπραγματεύσεις
Πέρα από τις τρεις βασικές συμφωνίες, υπάρχουν και ζητήματα που εξακολουθούν να προκαλούν τριβές. Ένα από αυτά είναι το κόστος των σπουδών για τους Ευρωπαίους φοιτητές στη Βρετανία.
Το αίτημα για μείωση των βρετανικών διδάκτρων δεν αναμένεται να επιλυθεί πριν από τη σύνοδο της 20ής Νοεμβρίου. Οι δύο πλευρές επιδιώκουν να καταλήξουν σε συμφωνία μέσα στο επόμενο εξάμηνο.
Παράλληλα, το Λονδίνο ζητεί διαβεβαιώσεις ότι οι βρετανικές επιχειρήσεις δεν θα υποστούν δυσμενείς συνέπειες από την ευρωπαϊκή πολιτική «Made in Europe». Οι Βρυξέλλες, ωστόσο, δεν είναι ακόμη σε θέση να προσφέρουν τις εγγυήσεις που ζητά η βρετανική πλευρά.
Η τελευταία εκτιμά ότι δεν μπορεί να αναλάβει πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων λιρών, εάν δεν εξασφαλίσει αντίστοιχα οφέλη.
Σύμφωνα με το σχέδιο της κοινής δήλωσης, οι τρεις συμφωνίες προβλέπεται να τεθούν σε εφαρμογή ταυτόχρονα. Ευρωπαίοι διπλωμάτες, μάλιστα, έχουν συνδέσει την ενεργοποίησή τους με την επίτευξη προόδου και στο ζήτημα των διδάκτρων.
Ουκρανία, Μέση Ανατολή και η συζήτηση για το μέλλον
Η κοινή δήλωση που προετοιμάζεται δεν θα περιορίζεται στα εμπορικά και οικονομικά ζητήματα. Αναμένεται να περιλαμβάνει αναφορές στην οικονομική ασφάλεια, στη στήριξη της Ουκρανίας, στην ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, καθώς και σε θέματα απελάσεων.
Ο Μπέρναμ επιδιώκει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, να ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για τη μελλοντική σχέση της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, δεν αποκλείεται να τεθούν ακόμη και ζητήματα που αφορούν μια πιθανή επανένταξη της χώρας στην Ένωση.
Ωστόσο, δεν αναμένεται να υπάρξει σχετική ανακοίνωση στη σύνοδο της 20ής Νοεμβρίου. Το άμεσο ζητούμενο για τις δύο πλευρές είναι να κλείσουν οι εκκρεμότητες και να διαμορφώσουν ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας, σχεδόν επτά χρόνια μετά την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ.
