Την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου, θα τερματιστούν τα έκτακτα μέτρα ευελιξίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου.
Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία στον ταξιδιωτικό και αεροπορικό κλάδο, καθώς περιορίζεται σημαντικά η δυνατότητα προσωρινής αναστολής της συλλογής βιομετρικών δεδομένων σε περιόδους μεγάλης επιβατικής κίνησης.
Το βιομετρικό σύστημα τέθηκε πλήρως σε λειτουργία στα ευρωπαϊκά σύνορα των χωρών που συμμετέχουν σε αυτό στις 10 Απριλίου 2026, έπειτα από τη σταδιακή εφαρμογή του που είχε ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2025. Η διαδικασία περιλαμβάνει τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και σαρώσεις προσώπου.
Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, ωστόσο, οι χώρες διέθεταν μια κρίσιμη “δικλείδα ασφαλείας”. Σε περιπτώσεις υπερβολικής συμφόρησης μπορούσαν προσωρινά να αναστέλλουν τη συλλογή των συγκεκριμένων στοιχείων σε επιμέρους συνοριακά σημεία, ώστε να περιορίζονται οι χρόνοι αναμονής.
Από τις 6 Σεπτεμβρίου, αυτή η δυνατότητα αναμένεται να πάψει να ισχύει, με αποτέλεσμα τα αεροδρόμια και οι συνοριακές αρχές να έχουν πολύ μικρότερο περιθώριο αντίδρασης όταν συσσωρεύονται μεγάλες ουρές επιβατών.
Η Κομισιόν επιμένει ότι το σύστημα λειτούργησε
Σε ενημέρωση Τύπου την 1η Σεπτεμβρίου, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι το EES “σε γενικές γραμμές λειτούργησε καλά” κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, υπογραμμίζοντας ότι “τα πλεονεκτήματα του νέου συστήματος για την ΕΕ είναι εμφανή”.
Για τη λήξη της ευελιξίας στις 6 Σεπτεμβρίου δήλωσε: «Μετά το καλοκαίρι, βρισκόμαστε σε στενή και εποικοδομητική επικοινωνία με τα λίγα κράτη-μέλη όπου απαιτούνται ορισμένες προσαρμογές σε συγκεκριμένα συνοριακά σημεία. Συνολικά, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει ισχυρή κοινή βούληση να λειτουργήσει το σύστημα παντού».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται συνεπώς αποφασισμένη να προχωρήσει στην πλήρη εφαρμογή του EES, παρά τις πιέσεις από τον ταξιδιωτικό και αεροπορικό κλάδο.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ταξιδιώτες
Ο Γιούργκεν Χίμελμαν, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Global Work & Travel, προειδοποίησε ότι μετά τις 6 Σεπτεμβρίου οι ταξιδιώτες θα πρέπει να υπολογίζουν αισθητά περισσότερο χρόνο όταν οι μετακινήσεις τους περιλαμβάνουν συνοριακούς ελέγχους.
«Το να φτάνει κανείς νωρίς στο αεροδρόμιο είναι συνετό, αλλά υπάρχει ένα όριο στο πόσο έλεγχο σου δίνει αυτό», σημείωσε, εξηγώντας ότι ακόμη και μία ανταπόκριση που θεωρητικά φαίνεται επαρκής μπορεί να μετατραπεί σε πρόβλημα εάν χαθεί μία ώρα ή περισσότερο στους ελέγχους.
Οι ειδικοί συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή στις πτήσεις με μικρό χρόνο ανταπόκρισης, καθώς οι καθυστερήσεις στους ελέγχους διαβατηρίων δεν μπορούν να παρακαμφθούν ακόμη και όταν πλησιάζει η ώρα επιβίβασης.
Έως 90 δευτερόλεπτα για κάθε έλεγχο
Η IATA επισημαίνει ότι ένας τυπικός έλεγχος διαβατηρίου, που στο παρελθόν απαιτούσε περίπου 20 έως 25 δευτερόλεπτα, διαρκεί πλέον περίπου 90 δευτερόλεπτα με το EES.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές σε μεγάλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Στη Φρανκφούρτη, ο μέσος χρόνος αναμονής έφτασε τον Ιούλιο τα 120 λεπτά, από 60 λεπτά τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Στο Μόναχο οι καθυστερήσεις αυξήθηκαν έως και στα 60 λεπτά, από 31 λεπτά, ενώ στο Άμστερνταμ ο μέγιστος χρόνος αναμονής ανέβηκε από τα 80 στα 120 λεπτά.
Οι πιέσεις για παράταση της ευελιξίας
Η ABTA και η IATA ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διατηρήσει τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής και μετά τις 6 Σεπτεμβρίου.
«Συνεχίζουμε να πιέζουμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιτρέψει τη χρήση αυτών των μέτρων και μετά τον Σεπτέμβριο, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχει ακόμη δρόμος μέχρι το EES να λειτουργεί πλήρως και με συνέπεια σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες», δήλωσε ο Λουκ Πέθερμπριτζ της ABTA.
Από την πλευρά του, ο Τόμας Ρεϊνάρ της IATA υπογράμμισε ότι «Η παράταση της δυνατότητας μερικής αναστολής και μετά τις 6 Σεπτεμβρίου είναι απολύτως απαραίτητη, τουλάχιστον έως το τέλος της χειμερινής περιόδου».
Το μεγάλο τεστ αρχίζει, έτσι, μετά τις 6 Σεπτεμβρίου, όταν το σύστημα θα πρέπει να λειτουργήσει χωρίς το καλοκαιρινό “δίχτυ ασφαλείας” και με τις αεροπορικές ενώσεις να φοβούνται ότι οι μεγάλες ουρές στα ευρωπαϊκά σύνορα μπορεί να επιστρέψουν.
