Τα κράτη του Κόλπου βρίσκονται αντιμέτωπα με μια σχεδόν αδύνατη επιλογή, μετά τα ιρανικά πυραυλικά πλήγματα σε πόλεις τους: να παραμείνουν παθητικοί θεατές ή να ρισκάρουν να θεωρηθούν ότι πολεμούν στο πλευρό του Ισραήλ.
Οι χώρες του Κόλπου δεν επιθυμούσαν αυτή τη σύγκρουση. Τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της επίθεσης, το Ομάν μεσολαβούσε σε έμμεσες συνομιλίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με τον υπουργό Εξωτερικών Μπαντρ Αλμπουσαΐντι να δηλώνει πως η ειρήνη ήταν «εντός εμβέλειας», αφού το Ιράν είχε συμφωνήσει να μην αποθηκεύει εμπλουτισμένο ουράνιο και να μειώσει δραστικά τα υφιστάμενα αποθέματά του.
Εφιαλτικά σενάρια
Η άμεση ανησυχία των ηγεσιών του Κόλπου αφορά τις πιο ευάλωτες υποδομές τους. Η αναλύτρια Μαρκς περιέγραψε το «πραγματικό σενάριο εφιάλτη»: επιθέσεις σε δίκτυα ηλεκτροδότησης, μονάδες αφαλάτωσης και ενεργειακές εγκαταστάσεις.
«Χωρίς κλιματισμό και αφαλάτωση νερού, οι καυτές και άνυδρες χώρες του Κόλπου καθίστανται ουσιαστικά ακατοίκητες», σημείωσε.
«Χωρίς ενεργειακές υποδομές, καθίστανται και μη βιώσιμες οικονομικά. Τα κράτη του Κόλπου θα λάβουν όποια μέτρα κρίνουν ότι θα προστατεύσουν αυτά τα ζωτικά συμφέροντα.»
Ο αναλυτής Πίνφολντ, ωστόσο, εκτιμά πως η βαθύτερη απειλή δεν είναι υλική αλλά φήμης.
Η πραγματική ζημιά, προειδοποιεί, αφορά τη «soft power» των χωρών του Κόλπου — την εικόνα τους ως σταθερών, προβλέψιμων προορισμών για επενδύσεις και τουρισμό σε μια ταραγμένη περιοχή.
«Αυτά τα πλήγματα πλήττουν αυτή τη φήμη», τόνισε.
Μια νέα εποχή διακρατικού πολέμου;
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η κρίση σηματοδοτεί δραματική μεταβολή στη δυναμική ασφάλειας της περιοχής. Για χρόνια, τα κράτη του Κόλπου εστίαζαν την ανησυχία τους σε μη κρατικούς δρώντες, όπως οι Χούθι στην Υεμένη ή η Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Πλέον, το πλαίσιο αλλάζει. «Βλέπουμε ένα νέο παράδειγμα στη Μέση Ανατολή — ή μάλλον επιστροφή σε ένα παλιό — διακρατικού πολέμου», ανέφερε ο Πίνφολντ.
«Δεν πρόκειται πλέον για “γκρίζες ζώνες”, παραπληροφόρηση ή πολέμους δι’ αντιπροσώπων. Πρόκειται για ξεκάθαρη κλιμάκωση.»
Η Μαρκς υπενθύμισε ότι πριν από την έκρηξη του πολέμου, αρκετά κράτη του Κόλπου — μεταξύ αυτών και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — θεωρούσαν το Ισραήλ μεγαλύτερη απειλή για τη σταθερότητα της περιοχής από ό,τι το Ιράν, ιδίως μετά το ισραηλινό πλήγμα σε ηγετικά στελέχη της Χαμάς στο Κατάρ τον περασμένο Σεπτέμβριο.
«Αυτή η εκτίμηση σήμερα μοιάζει εντελώς διαφορετική», σημείωσε.
Η πρώτη ιρανική επίθεση, πρόσθεσε, ήταν «ευρείας κλίμακας και ανησυχητικά αδιάκριτη» — και τα χειρότερα ενδέχεται να μην έχουν ακόμη έρθει.
Σε φάση επαναπροσδιορισμού
Προς το παρόν, τα κράτη του Κόλπου επαναξιολογούν ταχύτατα τη στάση τους. Οι επόμενες κινήσεις τους θα εξαρτηθούν από το αν το Ιράν θα ακολουθήσει — όπως το έθεσε η Μαρκς — μια «πιο ορθολογική κλιμακωτή στρατηγική», που θα τους επιτρέψει να παραμείνουν στο περιθώριο, εκεί όπου επιθυμούν να βρίσκονται.
Ωστόσο, με τους ουρανοξύστες τους να έχουν ήδη σημαδευτεί από πυραυλικά πλήγματα, αυτή η επιλογή ίσως απομακρύνεται ταχύτερα απ’ όσο θα ήθελαν.
Πηγή: aljazeera.com
