Αξιωματούχοι του αμερικανικού υπουργείου Υγείας διερεύνησαν την περασμένη εβδομάδα το ενδεχόμενο επιβολής περιορισμών ή ακόμη και απαγόρευσης σε ορισμένα φάρμακα της κατηγορίας των αντικαταθλιπτικών SSRI, καθώς ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ ετοιμάζεται να παρουσιάσει σχέδιο για τη μείωση της χρήσης τους, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις και επικαλείται το Reuters..
Στο επίκεντρο των επαφών βρέθηκαν φάρμακα της κατηγορίας των επιλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), όπως τα Zoloft, Prozac και Lexapro, τα οποία κυκλοφορούν εδώ και δεκαετίες στις Ηνωμένες Πολιτείες και χορηγούνται ευρέως για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και των αγχωδών διαταραχών.
Οι ίδιες πηγές δεν διευκρίνισαν ποια συγκεκριμένα φάρμακα εξετάζονται ούτε σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι σχετικές διεργασίες.
Ωστόσο, εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Υγείας διέψευσε κατηγορηματικά τα σενάρια περί απαγόρευσης. Ο Άντριου Νίξον δήλωσε ότι «δεν έχουν υπάρξει συζητήσεις για απαγόρευση των SSRI και οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί του αντιθέτου είναι ψευδής».
Το σχέδιο Κένεντι για περιορισμό της χρήσης
Ο Κένεντι ανακοίνωσε τη Δευτέρα μια σειρά πρωτοβουλιών με στόχο τη μείωση της χρήσης αντικαταθλιπτικών SSRI, επιχειρώντας παράλληλα να καθησυχάσει όσους ήδη λαμβάνουν τα συγκεκριμένα φάρμακα.
Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται:
- νέες κατευθυντήριες οδηγίες αποζημίωσης για γιατρούς που βοηθούν ασθενείς να διακόψουν τη φαρμακευτική αγωγή,
- δημοσιοποίηση στοιχείων σχετικά με τις τάσεις συνταγογράφησης,
- καθώς και επενδύσεις στην εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας.
Κατά τη διάρκεια Συνόδου για την Ψυχική Υγεία και την Υπεριιατρικοποίηση, ο Κένεντι δήλωσε πως «τα ψυχιατρικά φάρμακα έχουν ρόλο στην περίθαλψη, αλλά δεν θα αντιμετωπίζονται πλέον ως η προεπιλεγμένη λύση».
Έσπευσε πάντως να διευκρινίσει: «Αν λαμβάνετε ψυχιατρική αγωγή, δεν σας λέμε να τη διακόψετε».
Ένας στους έξι Αμερικανούς λαμβάνει αντικαταθλιπτικά
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Mental Health, περίπου ένας στους έξι ενήλικες στις ΗΠΑ δήλωσε ότι λαμβάνει αντικαταθλιπτική αγωγή, με τα SSRI να αποτελούν τη συνηθέστερη μορφή θεραπείας.
Η American Psychiatric Association θεωρεί τα συγκεκριμένα φάρμακα θεραπεία πρώτης γραμμής για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης, βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα.
Ο ψυχίατρος Τζ. Τζον Μαν από το Ψυχιατρικό Ινστιτούτο της Νέας Υόρκης τόνισε ότι «υπάρχουν πολλές συνταγογραφήσεις επειδή υπάρχουν πολλοί ασθενείς που ανταποκρίνονται σε αυτές τις θεραπείες», προσθέτοντας ότι ο περιορισμός των φαρμάκων αυτών «δεν δικαιολογείται ιατρικά».
Οι αμφιλεγόμενες θέσεις του Κένεντι
Ο Κένεντι και υποστηρικτές του κινήματος «Make America Healthy Again» έχουν επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή τους στη μαζική χρήση αντικαταθλιπτικών SSRI, υποστηρίζοντας ότι συνταγογραφούνται υπερβολικά — ιδιαίτερα σε παιδιά — και ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να διακοπούν.
Ο ίδιος έχει μάλιστα δηλώσει στο παρελθόν ότι τα συμπτώματα στέρησης μπορεί να είναι «χειρότερα και από εκείνα της ηρωίνης», χωρίς όμως να έχει παρουσιάσει επιστημονικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό.
Παράλληλα, έχει συνδέσει δημόσια — επίσης χωρίς αποδείξεις — τα SSRI με περιστατικά βίας και μαζικών πυροβολισμών, ενώ έχει εκφράσει ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις στα έμβρυα όταν τα φάρμακα λαμβάνονται κατά την εγκυμοσύνη.
Τον Νοέμβριο είχε αναφέρει ότι τα Centers for Disease Control and Prevention εξετάζουν πιθανή σύνδεση των αντικαταθλιπτικών με περιστατικά μαζικής βίας, χωρίς ωστόσο να έχουν δοθεί λεπτομέρειες για την έρευνα.
Οι προειδοποιήσεις των ειδικών
Η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία δήλωσε ότι στηρίζει την ανάγκη για περισσότερη έρευνα ώστε οι γιατροί να μπορούν να αποφασίζουν καλύτερα πότε ένας ασθενής χρειάζεται ή μπορεί να διακόψει τη θεραπεία.
Παράλληλα όμως εξέφρασε έντονη αντίθεση στην παρουσίαση της κρίσης ψυχικής υγείας στις ΗΠΑ ως προβλήματος «υπερσυνταγογράφησης» ή «υπεριιατρικοποίησης».
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα SSRI, αν και θεωρούνται ασφαλέστερα από παλαιότερες γενιές αντικαταθλιπτικών, συνοδεύονται από πιθανές παρενέργειες όπως:
- σεξουαλική δυσλειτουργία,
- διαταραχές ύπνου,
- αυξομειώσεις βάρους,
- ξηροστομία,
- πονοκεφάλους,
- και γαστρεντερικά προβλήματα.
Το 2004, η U.S. Food and Drug Administration είχε επιβάλει προειδοποίηση «μαύρου πλαισίου» για αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικού ιδεασμού σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες που λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά.
Ο καθηγητής Ψυχιατρικής του Columbia University Medical Center Μαρκ Όλφσον προειδοποίησε ότι, παρά τους πραγματικούς κινδύνους που συνοδεύουν τα φάρμακα αυτά, «οι απότομες πολιτικές κινήσεις που στιγματίζουν ή περιορίζουν την πρόσβαση σε αυτά μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία».
Τα νομικά εμπόδια για πιθανή απαγόρευση
Ειδικοί στη φαρμακευτική νομοθεσία σημειώνουν ότι η FDA δεν μπορεί να επιβάλει μονομερώς απαγόρευση σε φάρμακα που έχουν ήδη εγκριθεί και κυκλοφορούν επί δεκαετίες, χωρίς νέα ισχυρά επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν σοβαρό κίνδυνο για τους ασθενείς.
Η διαδικασία αξιολόγησης νέων στοιχείων μπορεί να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια.
Ο FDA μπορεί να ζητήσει από μια φαρμακευτική εταιρεία να αποσύρει ένα σκεύασμα, ωστόσο η εταιρεία έχει δικαίωμα να αρνηθεί.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη υπόθεση του φαρμάκου Tavneos της Amgen, για το οποίο ο FDA πρότεινε ανάκληση έγκρισης επικαλούμενη αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητά του και πιθανές ανακρίβειες στην αρχική αίτηση έγκρισης. Η εταιρεία απέρριψε τις αιτιάσεις και δήλωσε ότι συνεχίζει να θεωρεί το φάρμακο ασφαλές και αποτελεσματικό.
Πηγή: Reuters
