Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ βρίσκονται οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ κοινών και ατομικών τραπεζικών λογαριασμών, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χαρακτηριστούν ως άτυπες δωρεές, οδηγώντας σε επιβολή φόρου και φορολογικό έλεγχο.
Οι ελεγκτικές αρχές δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις περιπτώσεις όπου συνδικαιούχοι κοινών λογαριασμών μεταφέρουν ή αναλαμβάνουν ποσά χωρίς να μπορούν να αποδείξουν ότι συνέβαλαν στη δημιουργία του υπολοίπου.
Απόφαση της ΔΕΔ ανοίγει τον δρόμο για ελέγχους
Ενδεικτική είναι πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η οποία αφορούσε μεταφορά 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό λογαριασμό, στον οποίο συμμετείχαν γονείς και παιδιά, σε νέο κοινό λογαριασμό του γιου και της συζύγου του.
Η ΔΕΔ απέρριψε την προσφυγή του φορολογούμενου και έκρινε ότι επρόκειτο για δωρεά, καθώς δεν αποδείχθηκε ότι ο γιος είχε συμβάλει στη δημιουργία των καταθέσεων του αρχικού λογαριασμού. Παράλληλα, το ποσό τέθηκε στη διάθεση του ίδιου και της συζύγου του μετά τη μεταφορά.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, όταν ένας συνδικαιούχος δεν μπορεί να τεκμηριώσει συμμετοχή στις καταθέσεις και στη συνέχεια αποκτά τον έλεγχο ή τη χρήση των χρημάτων, ενδέχεται να προκύπτει φορολογητέα δωρεά.
Πότε μια μεταφορά θεωρείται δωρεά
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι η ανάληψη ή μεταφορά χρημάτων από κοινό λογαριασμό μπορεί να χαρακτηριστεί ως δωρεά όταν:
- Ο συνδικαιούχος δεν έχει συνεισφέρει στη δημιουργία του υπολοίπου.
- Τα χρήματα μεταφέρονται σε λογαριασμό όπου έχει αποκλειστική ή ουσιαστική πρόσβαση.
- Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να δικαιολογούν διαφορετική αιτία της συναλλαγής.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η φορολογική διοίκηση μπορεί να καταλογίσει φόρο δωρεάς.
Οι 5 παγίδες που πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι
1. Αφορολόγητες δωρεές και γονικές παροχές έως 800.000 ευρώ
Οι δωρεές και γονικές παροχές χρημάτων προς συγγενείς πρώτου βαθμού παραμένουν αφορολόγητες έως 800.000 ευρώ, εφόσον:
- Η μεταφορά γίνεται μέσω τραπεζικού συστήματος.
- Υποβάλλεται η προβλεπόμενη δήλωση.
- Τηρούνται όλες οι νόμιμες διαδικασίες.
Το μέτρο αφορά γονείς, παιδιά, συζύγους, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια.
2. Μετρητά: Χάνεται το αφορολόγητο
Όταν η μεταβίβαση γίνεται με μετρητά και όχι μέσω τραπεζικής συναλλαγής, το αφορολόγητο δεν ισχύει.
Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται φόρος 10% επί ολόκληρου του ποσού από το πρώτο ευρώ.
3. Τι ισχύει για τις μεταφορές μέσω IRIS
Οι μικρές μεταφορές χρημάτων από γονείς προς παιδιά μέσω υπηρεσιών άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, συνήθως δεν θεωρούνται δωρεές όταν αφορούν:
- Χαρτζιλίκι.
- Κάλυψη καθημερινών αναγκών.
- Προστατευόμενα μέλη οικογένειας.
- Περιορισμένα ποσά που σχετίζονται με τη συντήρηση και διαβίωση.
4. Αλυσιδωτές μεταφορές μεταξύ συγγενών
Η ΑΑΔΕ εξετάζει προσεκτικά τις διαδοχικές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών, προκειμένου να διαπιστώσει εάν χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα για την καταστρατήγηση του αφορολόγητου.
Εφόσον διαπιστωθεί τέτοια πρακτική, μπορεί να επιβληθεί φόρος 20% χωρίς καμία απαλλαγή.
5. Κοινοί λογαριασμοί με τρίτα πρόσωπα
Έλεγχος μπορεί να προκύψει και όταν τα χρήματα καταλήγουν σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με άλλο πρόσωπο.
Οι φορολογικές αρχές εξετάζουν:
- Ποιος χρησιμοποίησε τα χρήματα.
- Ποιος ωφελήθηκε οικονομικά.
- Αν προέκυψε έμμεση δωρεά προς τρίτο πρόσωπο.
Φόρος από το πρώτο ευρώ σε αρκετές περιπτώσεις
Όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του αφορολόγητου καθεστώτος, οι επιβαρύνσεις μπορεί να είναι σημαντικές:
- Συγγενείς Α’ κατηγορίας: φόρος 10%.
- Συγγενείς Β’ κατηγορίας (αδέλφια, ανίψια, θείοι κ.ά.): φόρος 20%.
- Μακρινοί συγγενείς ή μη συγγενικά πρόσωπα: φόρος έως 40%.
Πάνω από 1.000 υποθέσεις στο ελεγκτικό πλάνο
Η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους σε γονικές παροχές και δωρεές, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις κατάχρησης του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ.
Για το τρέχον έτος έχει προγραμματιστεί ο έλεγχος 1.080 υποθέσεων, με αξιοποίηση στοιχείων από την πλατφόρμα myProperty και διασταυρώσεις με τραπεζικά δεδομένα.
Σε περιπτώσεις όπου δεν επιβεβαιώνεται η συναλλαγή ή δεν προσκομίζονται τα απαραίτητα δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να απορρίψει το αφορολόγητο και να προχωρήσει σε καταλογισμό φόρου.
