Διευκρινίσεις για το πότε οι μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS μπορεί να προκαλέσουν φορολογικές υποχρεώσεις παρέχει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), καθώς δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου οι φορολογούμενοι αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω λανθασμένης αιτιολογίας στις συναλλαγές.
Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι οι συνηθισμένες μεταφορές μικρών ποσών μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων για την κάλυψη καθημερινών αναγκών δεν θεωρούνται από μόνες τους δωρεές και δεν αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ελέγχου.
Για παράδειγμα, χρήματα που μεταφέρουν γονείς στα παιδιά τους για ενοίκιο, σούπερ μάρκετ, δίδακτρα, χαρτζιλίκι ή άλλα καθημερινά έξοδα δεν αντιμετωπίζονται ως χρηματικές δωρεές που πρέπει να δηλωθούν στην πλατφόρμα myPROPERTY.
Πότε μπορεί να υπάρξει φορολογικό ζήτημα
Οι συνηθισμένες οικογενειακές μεταφορές χρημάτων δεν έχουν συγκεκριμένο φορολογικό όριο, με την προϋπόθεση ότι πρόκειται πράγματι για συναλλαγές που εξυπηρετούν καθημερινές ανάγκες και δεν παρουσιάζουν χαρακτηριστικά καταχρηστικής πρακτικής.
Σημαντικό είναι, ωστόσο, να αποφεύγονται λανθασμένες αιτιολογίες κατά την πραγματοποίηση μιας μεταφοράς.
Εάν, για παράδειγμα, κάποιος μεταφέρει χρήματα σε συγγενή για καθημερινά έξοδα αλλά στην αιτιολογία αναγράψει «δωρεά» ή «δάνειο», ενώ στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για κάτι τέτοιο, μπορεί να δημιουργηθούν ερωτήματα σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης όταν παρατηρείται ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο συναλλαγών, όπως πολύ συχνές μεταφορές μεγάλων ποσών μεταξύ των ίδιων προσώπων.
Τι ισχύει για τις χρηματικές δωρεές
Διαφορετικό είναι το καθεστώς όταν η μεταφορά χρημάτων αποτελεί πραγματική δωρεά ή γονική παροχή.
Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς συγγενείς της Α’ κατηγορίας, όπως παιδιά, γονείς, συζύγους και εγγόνια, ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ, εφόσον η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος και υποβληθεί η σχετική δήλωση.
Για ποσά που υπερβαίνουν το συγκεκριμένο όριο επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 10%.
Οι δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY. Στη συνέχεια, η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τα στοιχεία της δήλωσης με τις πληροφορίες που αποστέλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα.
Εάν δεν επιβεβαιωθεί η τραπεζική συναλλαγή και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, μπορεί να επιβληθεί φόρος χωρίς να εφαρμοστεί το αφορολόγητο όριο.
Προσοχή στις δωρεές με μετρητά
Διαφορετική αντιμετώπιση έχουν οι χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές που γίνονται με μετρητά και δεν περνούν μέσω τραπεζικού λογαριασμού.
Σε αυτή την περίπτωση επιβάλλεται αυτοτελής φόρος 10%, χωρίς να ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ εξετάζει με ιδιαίτερη προσοχή περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών που ενδέχεται να χρησιμοποιούνται προκειμένου να μεταφερθούν χρήματα σε πρόσωπα τα οποία δεν δικαιούνται το αφορολόγητο όριο.
Για παράδειγμα, εάν πραγματοποιηθούν διαδοχικές δωρεές από ένα μέλος της οικογένειας σε άλλο και τελικά τα χρήματα καταλήξουν σε πρόσωπο που δεν ανήκει στην Α’ κατηγορία, η Εφορία μπορεί να εξετάσει τη σκοπιμότητα και τις πραγματικές συνθήκες των συναλλαγών.
Ιδιαίτερα ύποπτο μπορεί να θεωρηθεί ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα μεταξύ των διαδοχικών δωρεών, με την ΑΑΔΕ να επισημαίνει ότι διάστημα έως και έξι μηνών μπορεί να αποτελέσει ένδειξη για περαιτέρω φορολογικό έλεγχο.
Τι συμβαίνει στους κοινούς λογαριασμούς
Έλεγχο μπορεί να προκαλέσουν και μεταφορές χρημάτων σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό του παιδιού ή του δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο.
Η ΑΑΔΕ εξετάζει εάν τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν πράγματι από το πρόσωπο που εμφανίζεται ως δωρεοδόχος. Εάν αποδειχθεί ότι το ποσό χρησιμοποιήθηκε από το τρίτο πρόσωπο που συνδικαιούται τον λογαριασμό, μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς.
Τι ισχύει για αδέλφια και άλλους συγγενείς
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν ισχύει για όλες τις συγγενικές σχέσεις.
Οι χρηματικές δωρεές προς αδέλφια, θείους και άλλους συγγενείς που ανήκουν στη Β’ και Γ’ κατηγορία φορολογούνται από το πρώτο ευρώ.
Για συγγενείς της Β’ κατηγορίας εφαρμόζεται συντελεστής 20%, ενώ για συγγενείς και λοιπά πρόσωπα της Γ’ κατηγορίας ο φόρος ανέρχεται σε 40%.
Ποια είναι τα όρια του IRIS
Από τον Ιανουάριο έχουν αυξηθεί τα όρια των συναλλαγών μέσω IRIS.
Το ημερήσιο όριο για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών ανέρχεται πλέον σε 1.000 ευρώ, ενώ το ίδιο ημερήσιο όριο ισχύει και για πληρωμές προς επαγγελματίες.
Το συνολικό μηνιαίο όριο ανέρχεται σε 5.000 ευρώ.
Για τις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών δεν υπάρχει προμήθεια. Όταν η πληρωμή πραγματοποιείται προς επαγγελματία ή επιχείρηση, τυχόν χρέωση αφορά τον λήπτη των χρημάτων.
Ανάλογα με την κατηγορία της επιχείρησης και τον τρόπο πραγματοποίησης της πληρωμής, η προμήθεια κυμαίνεται από 0,2% έως 0,5% του ποσού και είναι χαμηλότερη από τις αντίστοιχες χρεώσεις των συναλλαγών με πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες.
