Ο οδικός χάρτης της ΕΕ για την άρση των μέτρων: Τι θα ανοίξει και πότε – Κριτήρια και προτεραιότητες

62 mins read

Έναν κοινό ευρωπαϊκό χάρτη με τα αναγκαία μέτρα για την επάνοδο των κοινωνιών και των οικονομιών της Ευρώπης παρουσίασαν η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

 

Όπως αναφέρεται, ο οδικός χάρτης ανταποκρίνεται στην έκκληση των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για μια στρατηγική εξόδου σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, η οποία θα προετοιμάσει το έδαφος για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανάκαμψης και πρωτοφανείς επενδύσεις.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι μολονότι θα χρειαστεί πολύς χρόνος για την επιστροφή στην ομαλότητα, είναι  σαφές ότι τα έκτακτα μέτρα εγκλεισμού δεν είναι δυνατόν να διαρκέσουν επ’ αόριστον.

Ο χάρτης πορείας περιλαμβάνει συστάσεις προς τα κράτη μέλη, με στόχο τη διατήρηση της δημόσιας υγείας και τη σταδιακή άρση των μέτρων ανάσχεσης για την επιστροφή της κοινωνικής ζωής στην ομαλότητα και την επανεκκίνηση της οικονομίας.

Κριτήρια

Τρεις δέσμες κριτηρίων είναι σημαντικές προκειμένου να αξιολογηθεί κατά πόσον έχει έλθει η στιγμή να χαλαρώσουν τα μέτρα εγκλεισμού:

1. Επιδημιολογικά κριτήρια που καταδεικνύουν ότι η εξάπλωση της νόσου έχει μειωθεί σημαντικά και έχει σταθεροποιηθεί για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Αυτό μπορεί, για παράδειγμα, να καταδειχθεί με τη σταθερή μείωση του αριθμού των νέων λοιμώξεων, των νοσηλειών και των ασθενών που νοσηλεύονται σε μονάδες εντατικής θεραπείας.

2. Επαρκής δυναμικότητα του συστήματος υγείας, όσον αφορά, για παράδειγμα, το ποσοστό πληρότητας των μονάδων εντατικής
θεραπείας, τον επαρκή αριθμό νοσοκομειακών κλινών, την πρόσβαση στα φαρμακευτικά προϊόντα που είναι απαραίτητα στις μονάδες εντατικής θεραπείας, την ανασύσταση των αποθεμάτων εξοπλισμού, την πρόσβαση σε περίθαλψη των ευπαθών ιδίως ομάδων, τη διαθεσιμότητα δομών πρωτοβάθμιας περίθαλψης, καθώς και την ύπαρξη επαρκούς προσωπικού με κατάλληλες δεξιότητες, αφενός, για παροχή φροντίδας σε ασθενείς που έχουν λάβει εξιτήριο από το νοσοκομείο ή νοσηλεύονται κατ’ οίκον και, αφετέρου, για συμμετοχή στα μέτρα άρσης του εγκλεισμού (π.χ. διεξαγωγή δοκιμών). Το κριτήριο αυτό είναι ουσιαστικής σημασίας, διότι καταδεικνύει ότι τα διάφορα εθνικά συστήματα υγείας μπορούν να αντιμετωπίσουν τις μελλοντικές αυξήσεις κρουσμάτων μετά την άρση των μέτρων.

3. Κατάλληλη ικανότητα παρακολούθησης, καθώς και ικανότητα διεξαγωγής μεγάλης κλίμακας δοκιμών για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση της διασποράς του ιού σε συνδυασμό με ιχνηλάτηση των επαφών και με δυνατότητες απομόνωσης των ατόμων σε περίπτωση επανεμφάνισης και περαιτέρω εξάπλωσης των λοιμώξεων.
Εναπόκειται στα κράτη μέλη, ανάλογα με τις υποδομές που διαθέτουν, να αποφασίζουν σε ποιο επίπεδο θα πρέπει να αξιολογείται η συμμόρφωση με τα ανωτέρω κριτήρια.

Συστάσεις

Οι συστάσεις που περιλαμβάνονται στον παρόντα χάρτη πορείας βασίζονται στις μέχρι σήμερα διαθέσιμες επιστημονικές γνώσεις. 

1. Η δράση θα είναι βαθμιαία, καθώς τα μέτρα θα αίρονται σε διαφορετικά στάδια και θα πρέπει να μεσολαβεί επαρκής χρόνος μεταξύ των επιμέρους σταδίων (π.χ. ένας μήνας), δεδομένου ότι το αποτέλεσμα της άρσης τους μπορεί να μετρηθεί μόνο με την πάροδο του χρόνου.

2. Τα γενικά μέτρα θα πρέπει προοδευτικά να αντικατασταθούν από στοχευμένα μέτρα. Αυτό θα επιτρέψει τη σταδιακή επιστροφή
των κοινωνιών στην ομαλότητα, ενώ θα εξακολουθήσει να προστατεύεται ο πληθυσμός της ΕΕ από τον ιό.

Παραδείγματος χάριν:
α) Οι πλέον ευπαθείς ομάδες θα πρέπει να προστατεύονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα: μολονότι δεν υπάρχουν ακόμη πλήρη δεδομένα, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι και τα άτομα που πάσχουν από χρόνιες παθήσεις διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Τα άτομα με ψυχική ασθένεια αποτελούν άλλη μία πιθανή ευπαθή ομάδα. Θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο λήψης μέτρων για να συνεχιστεί η προστασία τους, ενώ θα πρέπει να αρθούν οι περιορισμοί που ισχύουν για άλλες ομάδες.
β) Τα άτομα για τα οποία η διάγνωση είναι θετική ή τα άτομα με ήπια συμπτώματα θα πρέπει να παραμένουν σε καραντίνα και να υποβάλλονται σε κατάλληλη θεραπευτική αγωγή: αυτό θα συμβάλει στη διάσπαση των αλυσίδων μετάδοσης και θα περιορίσει την εξάπλωση της νόσου. Η Επιτροπή θα αναθέσει στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) να επικαιροποιεί τακτικά τις κατευθυντήριες γραμμές του σχετικά με τα κριτήρια για τον τερματισμό της καραντίνας.
γ) Ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις θα πρέπει να αντικαταστήσουν τα υφιστάμενα γενικά απαγορευτικά μέτρα: η προσέγγιση αυτή θα επιτρέψει τη στόχευση των πηγών κινδύνου και, παράλληλα, θα διευκολύνει τη σταδιακή επανέναρξη των απαραίτητων οικονομικών δραστηριοτήτων (π.χ. εντατικός και τακτικός καθαρισμός και απολύμανση των μεταφορικών κόμβων και οχημάτων, των καταστημάτων και των χώρων εργασίας, αντί της πλήρους απαγόρευσης υπηρεσιών, και παροχή επαρκών μέτρων ή εξοπλισμού για την προστασία των εργαζομένων ή των πελατών).
δ) Οι γενικού χαρακτήρα καταστάσεις έκτακτης ανάγκης με έκτακτες εξουσίες για τις κυβερνήσεις θα πρέπει σταδιακά να αντικατασταθούν από πιο στοχευμένες παρεμβάσεις των κυβερνήσεων σύμφωνα με τις συνταγματικές ρυθμίσεις τους. Με τον τρόπο αυτό, αφενός, θα διασφαλιστούν η δημοκρατική λογοδοσία και η διαφάνεια των μέτρων που λαμβάνονται και η ευρεία αποδοχή τους από το κοινό, και, αφετέρου, θα κατοχυρωθούν τα θεμελιώδη δικαιώματα και ο σεβασμός του κράτους δικαίου.

3. Η άρση των μέτρων θα πρέπει να αρχίσει με εκείνα που έχουν τοπικό αντίκτυπο και να επεκταθεί σταδιακά σε μέτρα με ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη, λαμβανομένων υπόψη των εθνικών ιδιαιτεροτήτων.

Με τον τρόπο αυτό θα επιτραπούν η ανάληψη αποτελεσματικότερης δράσης, προσαρμοσμένης στις τοπικές συνθήκες, όπου αυτό είναι σκόπιμο, και η εκ νέου επιβολή περιορισμών, εάν είναι αναγκαίο, σε περίπτωση που προκύψει μεγάλος αριθμός νέων κρουσμάτων (π.χ. με την επιβολή ζώνης υγειονομικής απομόνωσης).

4. Απαιτείται σταδιακή προσέγγιση για το άνοιγμα των εσωτερικών και εξωτερικών συνόρων μας, με την οποία θα αποκατασταθεί
τελικά η ομαλή λειτουργία του χώρου Σένγκεν.
α) Οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα θα πρέπει να αρθούν με συντονισμένο τρόπο: Η Επιτροπή συνεργάζεται συνεχώς με τα κράτη μέλη για τον περιορισμό των επιπτώσεων που θα έχει η επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και στην ελεύθερη κυκλοφορία.

β) Το άνοιγμα των εξωτερικών συνόρων και η πρόσβαση μη μονίμων κατοίκων της ΕΕ στην ΕΕ θα πρέπει να πραγματοποιηθούν σε
δεύτερο στάδιο, ενώ θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η διασπορά του ιού εκτός της ΕΕ και οι κίνδυνοι επαναφοράς του. Για τη διασφάλιση των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης που λαμβάνουν τα κράτη μέλη της ΕΕ και οι συνδεδεμένες χώρες Σένγκεν είναι αναγκαίο να επανεξετάζεται συνεχώς η ανάγκη περιορισμού των μη αναγκαίων μετακινήσεων στην ΕΕ.

5.Η οικονομική δραστηριότητα θα πρέπει να αποκατασταθεί σταδιακά, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι αρχές και οι επιχειρήσεις θα μπορέσουν να προσαρμοστούν καταλλήλως στις αυξανόμενες δραστηριότητες με ασφαλή τρόπο. Υπάρχουν πολλά μοντέλα (θέσεις εργασίας με σπάνιες διαπροσωπικές επαφές, θέσεις εργασίας που ενδείκνυνται για τηλεργασία, οικονομική σημασία, βάρδιες των εργαζομένων κ.λπ.).

Όμως, δεν θα πρέπει να επιστρέψει ολόκληρος ο πληθυσμός στον τόπο εργασίας ταυτόχρονα.

Θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις λιγότερο απειλούμενες ομάδες και στους τομείς που είναι θεμελιώδεις για τη διευκόλυνση της οικονομικής δραστηριότητας (π.χ. μεταφορές). Καθώς η κοινωνική αποστασιοποίηση θα πρέπει να εξακολουθήσει να τηρείται ευρέως, η τηλεργασία πρέπει να ενθαρρύνεται. Στον τόπο εργασίας, θα πρέπει να τηρούνται οι κανόνες για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία που επιβάλλονται λόγω της πανδημίας.

6. Οι συναθροίσεις θα πρέπει να επιτραπούν προοδευτικά. Κατά την εξέταση της καταλληλότερης αλληλουχίας των μέτρων, τα
κράτη μέλη θα πρέπει να εστιάζουν στις ιδιαιτερότητες των διαφόρων κατηγοριών δραστηριοτήτων, όπως:
α) Σχολεία και πανεπιστήμια (με ειδικά μέτρα όπως διαφορετικές ώρες μεσημβρινού γεύματος, αυξημένος καθαρισμός,
μικρότερες αίθουσες διδασκαλίας, αυξημένη προσφυγή στην ηλεκτρονική μάθηση κ.λπ.)·
β) Εμπορική δραστηριότητα (λιανική) με πιθανή διαβάθμιση (π.χ. μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός ατόμων κ.λπ.)·
γ) Μέτρα κοινωνικής δράσης (εστιατόρια, καφετέριες κ.λπ.), με πιθανή διαβάθμιση (περιορισμένες ώρες λειτουργίας, μέγιστος
επιτρεπόμενος αριθμός ατόμων κ.λπ.)·
δ) Μαζικές συγκεντρώσεις (π.χ. φεστιβάλ, συναυλίες κ.λπ.).

7. Οι προσπάθειες για την πρόληψη της διασποράς του ιού θα πρέπει να συνεχιστούν: οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης θα πρέπει να εξακολουθήσουν να ενθαρρύνουν τον πληθυσμό να διατηρήσει τις αυστηρές πρακτικές υγιεινής που έχουν καθιερωθεί (χρήση απολυμαντικών, πλύσιμο χεριών, κώδικας συμπεριφοράς για τον βήχα/το φτέρνισμα, καθαρισμός επιφανειών υψηλής επαφής κ.λπ.).

Οι κατευθυντήριες οδηγίες για την κοινωνική αποστασιοποίηση θα πρέπει να εξακολουθήσουν να ισχύουν. Θα πρέπει να παρέχονται πλήρεις πληροφορίες στους πολίτες σχετικά με την κατάσταση, ώστε να συμβάλλουν στην ανάσχεση της μετάδοσης του ιού με ατομικά μέτρα και με αίσθημα ευθύνης.

Δείτε αναλυτικά το χάρτη εδώ

 

Facebook Comments