Το χρονοδιάγραμμα της «συμφωνίας» της κυβέρνησης με σούπερ μάρκετ και βιομηχανία για μείωση των τιμών στο ράφι έως 20%, από 31 Αυγούστου περιλαμβάνει επιστολή που προώθησε στους φορείς της αγοράς η Διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (AAEA&ΠK), Δέσποινα Τσαγγάρη, σε συνέχεια όσων συμφωνήθηκαν στο Μαξίμου.
Σημειώνεται ότι η κατανάλωση στα σουπερμάρκετ εμφανίζεται ενισχυμένη το πρώτο εξάμηνο του 2026, σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, παρά την πίεση που συνεχίζουν να δέχονται λόγω της ακρίβειας τα ελληνικά νοικοκυριά. Μπορεί να μοιάζει παράδοξο αλλά τα στοιχεία των πωλήσεων του κλάδου δείχνουν πως οι καταναλωτές ξόδεψαν φέτος περισσότερα, όμως ταυτόχρονα έβαλαν και πιο πολλά προϊόντα στο καλάθι τους. Πιο απλά, οι καταναλωτές αγοράζουν περισσότερα τρόφιμα και ποτά, μειώνοντας τις εξόδους σε εστιατόρια, καφέ και μπαρ. «Κερδισμένες» είναι οι μεγάλες αλυσίδες έναντι των συνοικιακών από την αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες.
Υπενθυμίζεται ότι η πρωτοβουλία ξεκίνησε με σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου στις 29 Ιουνίου και εξειδικεύτηκε στις 9 Ιουλίου σε νέα σύσκεψη που συγκάλεσε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος με τους εκπροσώπους της βιομηχανίας, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου. Τότε η κυβέρνηση αποδέχθηκε τον ρόλο του αδύναμου παρατηρητή στη μάχη κατά της ακρίβειας, δίνοντας χρόνο προετοιμασίας στην αγορά προκειμένου να καθοριστεί το πλαίσιο της «εθνικής συμφωνίας»
Τώρα, η εν λόγω πρωτοβουλία περνάει στη φάση της υλοποίησης, καθώς η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) απέστειλε την πρόσκληση συμμετοχής προς τον ΣΕΒ, τον ΣΕΒΤ, τον ΕΣΒΕΠ και την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), καθορίζοντας το πλαίσιο εφαρμογής, τις δεσμεύσεις των επιχειρήσεων, το χρονοδιάγραμμα και τις δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού.
Στόχος οι μόνιμες μειώσεις
Σύμφωνα με την πρόσκληση, η Εθνική Πρωτοβουλία αποσκοπεί σε πραγματικές και μετρήσιμες μειώσεις των κανονικών τιμών ραφιού και όχι σε προσωρινές προσφορές, εκπτωτικά κουπόνια ή εμπορικές προωθητικές ενέργειες. Ως τιμή αναφοράς ορίζεται η κανονική τιμή ραφιού, χωρίς προσφορές, στις 27 Αυγούστου 2026, ενώ κάθε πρόσθετη προωθητική ενέργεια θα εφαρμόζεται πάνω στη νέα μειωμένη τιμή και δεν θα μπορεί να συμψηφίζεται με τη μείωση που δηλώνει η επιχείρηση.
Η εφαρμογή του προγράμματος θα διαρκέσει τέσσερις μήνες, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ κάθε προϊόν που θα ενταχθεί θα πρέπει να παραμείνει στην πρωτοβουλία για τουλάχιστον δύο μήνες. Οι επιχειρήσεις θα μπορούν εντός του τετραμήνου να αντικαθιστούν ή να προσθέτουν νέους κωδικούς, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρούνται οι ίδιοι όροι συμμετοχής και θα προηγείται ενημέρωση της ΑΑΕΑ&ΠΚ.
Μειώσεις από 5% έως 20%
Η συμμετοχή είναι ανοικτή σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων, ωστόσο η ΑΑΕΑ&ΠΚ χαρακτηρίζει ως κατηγορίες υψηλής προτεραιότητας:
- νωπό μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά με ενδεικτικές μειώσεις 5%-15%,
- γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά με μειώσεις 5%-20%,
- ψωμί και άλευρα,
- ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια,
- ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες,
- βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες,
- καφέ, δημητριακά και είδη πρωινού,
- σοκολάτες, μπισκότα και σοκολατοειδή,
- αναψυκτικά,
- απορρυπαντικά πλυντηρίου, πιάτων και καθαριστικά γενικής χρήσης,
- προϊόντα προσωπικής υγιεινής, όπως σαμπουάν, αφρόλουτρα, ξυριστικά, οδοντόκρεμες και σερβιέτες,
- σχολικά είδη.
Η Αρχή διευκρινίζει ότι ουσιαστική συμμετοχή σημαίνει ένταξη προϊόντων υψηλής κυκλοφορίας, με ελάχιστη προτεινόμενη μείωση 5%, αποκλείοντας τη συμμετοχή μόνο προϊόντων περιορισμένης εμπορικής σημασίας.
Υποβολή ανά barcode
Κάθε επιχείρηση θα καταθέτει απευθείας στην ΑΑΕΑ&ΠΚ το δικό της σχέδιο μειώσεων, το οποίο θα περιλαμβάνει barcode, περιγραφή προϊόντος, κατηγορία, ισχύουσα τιμή τιμοκαταλόγου με ΦΠΑ, νέα τιμή μετά τη μείωση, ποσοστό μείωσης, ημερομηνία έναρξης και διάρκεια εφαρμογής. Η αξιολόγηση θα γίνεται με βάση τη σημασία κάθε προϊόντος για το καλάθι του νοικοκυριού, τη δυνατότητα ελέγχου και τη διάρκεια εφαρμογής.
PosoKanei
Οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται μέσω ειδικής ενότητας στην πλατφόρμα PosoKanei, όπου θα εμφανίζονται συγκεντρωτικά όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία. Παράλληλα προβλέπεται ενιαία σήμανση στα καταστήματα σούπερ-μάρκετ και στα ράφια, ώστε τα προϊόντα να αναγνωρίζονται εύκολα από τους καταναλωτές.
Η πρόσκληση συνοδεύεται από 16 ειδικές δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού, με ρητή απαγόρευση οποιασδήποτε άμεσης ή έμμεσης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών σχετικά με τιμές, ποσοστά μειώσεων, κόστη, περιθώρια κέρδους, όγκους πωλήσεων, πελάτες ή εμπορική στρατηγική. Οι σύνδεσμοι περιορίζονται αποκλειστικά στην ενημέρωση των μελών τους, ενώ η ΑΑΕΑ&ΠΚ λειτουργεί μόνο ως αποδέκτης, ελεγκτής και αξιολογητής των μονομερών προτάσεων των επιχειρήσεων. Τα συνολικά αποτελέσματα θα δημοσιοποιούνται μόνο σε συγκεντρωτική μορφή, ενώ οι συμμετέχοντες κωδικοί θα αναρτώνται στο PosoKanei μόνο μετά την έναρξη ισχύος των μειώσεων.
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει:
- 13 Ιουλίου: ενημέρωση των συνδέσμων και των επιχειρήσεων.
- 27 Ιουλίου: υποβολή δεσμευτικών προτάσεων ανά κωδικό.
- 28 Ιουλίου: αξιολόγηση των προτάσεων από την ΑΑΕΑ&ΠΚ.
- 29 Ιουλίου: γνωστοποίηση των επιλεγμένων κωδικών στις αλυσίδες σούπερ-μάρκετ.
- 3 Αυγούστου: ολοκλήρωση συλλογής των τελικών προτάσεων.
- 27 Αυγούστου: καταγραφή των τιμών αναφοράς και οριστικοποίηση των ποσοστών μείωσης.
- 31 Αυγούστου: έναρξη εφαρμογής.
- 31 Δεκεμβρίου 2026: ολοκλήρωση της Εθνικής Πρωτοβουλίας.
Στην καταληκτική της τοποθέτηση, η ΑΑΕΑ&ΠΚ επισημαίνει ότι η αγορά έχει την ευκαιρία να αποδείξει στην πράξη πως μπορεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών μέσω αυτόνομων επιχειρηματικών αποφάσεων, υπογραμμίζοντας ότι η επιτυχία της πρωτοβουλίας θα κριθεί όχι από τον αριθμό των προϊόντων που θα συμμετάσχουν, αλλά από το πραγματικό οικονομικό όφελος που θα φτάσει στα ελληνικά νοικοκυριά.
