Με ανάρτηση στον προσωπικό του λογαριασμό στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε πως θέτει σε ισχύ την «επιχείρηση Project Freedom» για τα πλοία, που παραμένουν εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό μπλοκαρισμένο από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιθέσεις κατά του Ιράν, με την Τεχεράνη να απαντά κλείνοντας το κρίσιμο πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Την επόμενη ημέρα της ανακοίνωσης, οι συγκρούσεις φαίνεται να κλιμακώθηκαν εκ νέου, με τις ΗΠΑ να αναφέρουν επιθέσεις σε μικρά ιρανικά σκάφη και το Ιράν να εξαπολύει αντίστοιχες επιχειρήσεις.
Τι είναι το «Project Freedom» του Τραμπ
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε ότι πολλές χώρες ζήτησαν τη βοήθεια των ΗΠΑ για την απελευθέρωση πλοίων που έχουν «παγιδευτεί» στα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για «ουδέτερα και αθώα πλοία».
Όπως είπε, οι ΗΠΑ θα «καθοδηγούν τα πλοία με ασφάλεια έξω από τα περιορισμένα ύδατα», χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση ως ανθρωπιστική πρωτοβουλία για να προστατευθούν πληρώματα και φορτία που αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε βασικά αγαθά.
Από την πλευρά του, το Ιράν απορρίπτει τον αμερικανικό σχεδιασμό, υποστηρίζοντας ότι ελέγχει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ και προειδοποιεί ότι θα επιτεθεί σε οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική δύναμη επιχειρήσει να το προσεγγίσει.
Μάλιστα οι Ιρανοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι η διέλευση πρέπει να γίνεται μόνο με ιρανική έγκριση, ενώ ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι «τα γεγονότα στα Στενά του Ορμούζ δείχνουν πως δεν υπάρχει στρατιωτική λύση», χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση των ΗΠΑ ως αδιέξοδη.
Ο ρόλος των ΗΠΑ και οι κίνδυνοι κλιμάκωσης
Οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, με δεκάδες πλοία, αεροσκάφη και χιλιάδες στρατιώτες να συμμετέχουν στην επιχείρηση συνοδείας και προστασίας εμπορικών πλοίων.
Σύμφωνα με το αμερικανικό στρατιωτικό επιτελείο, στόχος είναι να αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στην περιοχή μέσω ενός δικτύου προστασίας και πιθανών στρατιωτικών συνοδειών, χωρίς όμως να διευκρινίζεται πλήρως ο τρόπος εφαρμογής. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Αν η πρωτοβουλία των ΗΠΑ συνοδευτεί από στρατιωτική συνοδεία, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος άμεσης σύγκρουσης με το Ιράν, ενώ η επιτυχία του σχεδίου εξαρτάται και από το αν τα πλοία και οι ναυτιλιακές εταιρείες θα θεωρήσουν την περιοχή ασφαλή για διέλευση.
Τις τελευταίες ημέρες υπενθυμίζεται, έχουν καταγραφεί επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και στρατιωτικές ανταλλαγές πυρών, με τις δύο πλευρές να δίνουν αντικρουόμενες εκδοχές για τα γεγονότα.
Αναφορές κάνουν λόγο για επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, καταρρίψεις drones και επιθέσεις σε μικρά σκάφη, ενώ αρκετά κράτη και ναυτιλιακές εταιρείες έχουν εκφράσει ανησυχία για την ασφάλεια της περιοχής.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η επανέναρξη των εχθροπραξιών είναι πλέον περισσότερο ζήτημα χρόνου παρά πιθανότητας, ενώ η αμερικανική επιχείρηση χαρακτηρίζεται από ορισμένους ως εξαιρετικά ριψοκίνδυνη, με περιορισμένες πιθανότητες μακροπρόθεσμης σταθεροποίησης της κατάστασης.
