Ένα βήμα πιο κοντά στο τέλος του πολέμου φαίνεται πως βρισκόμαστε καθώς ΗΠΑ και Ιράν είναι κοντά σε συμφωνία «μιας σελίδας» για τον τερματισμό του πολέμου σύμφωνα με το Axios.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του αμερικανικού ειδησεογραφικού ιστότοπου, η Ουάσιγκτον αναμένει απαντήσεις από την Τεχεράνη μέσα στις επόμενες 48 ώρες για βασικά σημεία της πρότασης, αν και δεν έχει υπάρξει ακόμη οριστική συμφωνία. Παράγοντες που εμπλέκονται στις συνομιλίες εκτιμούν ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη πρόοδο από την έναρξη της σύγκρουσης.
Πηγή από το Πακιστάν που συμμετέχει στις ειρηνευτικές προσπάθειες επιβεβαίωσε στο Reuters ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν βρίσκονται κοντά σε μνημόνιο για τον τερματισμό του πολέμου. «Θα το κλείσουμε πολύ σύντομα. Είμαστε κοντά», ανέφερε η πηγή.
Οι απεσταλμένοι του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, βρίσκονται, βάσει των πληροφοριών, σε διαπραγματεύσεις με Ιρανούς αξιωματούχους –άμεσα και μέσω διαμεσολαβητών– για το μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης (MOU) 14 σημείων.
Σύμφωνα με δύο πηγές, ο επόμενος γύρος διαπραγματεύσεων ενδέχεται να διεξαχθεί είτε στο Ισλαμαμπάντ είτε στη Γενεύη.
Οι βασικοί όροι
Μεταξύ των βασικών όρων του σχεδίου φέρεται να περιλαμβάνονται:
- δέσμευση του Ιράν για προσωρινή παύση του εμπλουτισμού ουρανίου
- άρση αμερικανικών κυρώσεων
- αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα ιρανικά κεφάλαια
- χαλάρωση περιορισμών στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Το Axios αναφέρει ότι η συμφωνία θα αποτελούσε αρχικό πλαίσιο για ευρύτερη διαπραγμάτευση σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Σχετικά με τις διαπραγματεύσεις για τη διάρκεια της αναστολής εμπλουτισμού ουρανίου, τρεις πηγές ανέφεραν ότι θα είναι για τουλάχιστον 12 χρόνια, ενώ μία την τοποθετεί πιθανότατα στα 15.
Το Ιράν έχει προτείνει πενταετή αναστολή, ενώ οι ΗΠΑ ζητούν περίοδο 20 ετών.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν επίσης την ενσωμάτωση ρήτρας σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε παραβίαση από την Τεχεράνη θα οδηγεί σε παράταση της αναστολής. Μετά τη λήξη της, το Ιράν θα μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο σε ποσοστό έως 3,67%.
Στο πλαίσιο του μνημονίου, το Ιράν θα δεσμευτεί ακόμη να μην επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε σχετικές δραστηριότητες, ενώ εξετάζεται και πρόβλεψη που θα απαγορεύει τη λειτουργία υπόγειων πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, η Τεχεράνη θα αποδεχθεί ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών ελέγχων από επιθεωρητές του ΟΗΕ.
Το Ιράν ενδέχεται επίσης να συμφωνήσει στην απομάκρυνση αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα –βασικό αίτημα των ΗΠΑ– με μία από τις υπό εξέταση επιλογές να είναι η μεταφορά τους στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αβεβαιότητα στην Ουάσιγκτον
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε χθες, Τρίτη, ότι μία συμφωνία με το Ιράν δεν είναι απαραίτητο να ολοκληρωθεί άμεσα.
«Δεν χρειάζεται να έχουμε την τελική συμφωνία γραπτή σε μία ημέρα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η διαδικασία είναι «εξαιρετικά περίπλοκη και τεχνική».
Ο ίδιος τόνισε ότι απαιτείται διπλωματική λύση με σαφήνεια ως προς τα ζητήματα που είναι διατεθειμένη να διαπραγματευτεί η Τεχεράνη και το εύρος των παραχωρήσεων που είναι έτοιμη να κάνει από την αρχή.
Ωστόσο, ο Ρούμπιο εμφανίστηκε επιφυλακτικός για τις προθέσεις της ιρανικής ηγεσίας, χαρακτηρίζοντας κάποιους από τους κορυφαίους αξιωματούχους της «παράλογους» και δηλώνοντας ότι παραμένει αβέβαιο κατά πόσο θα επιτευχθεί τελικά συμφωνία.
