Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διευκρινίζει ότι ο χανταϊός διαφέρει σημαντικά από την Covid-19. Το περιστατικό στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius ανησύχησε, αλλά οι ειδικοί επισημαίνουν τις πολλές διαφορές ανάμεσα στις δύο ασθένειες.
Προέλευση και χαρακτηριστικά
Η Covid-19 είναι μια μολυσματική, ιογενής νόσος που προκαλείται από τον κορονοϊό Sars-CoV-2, ο οποίος εμφανίστηκε στην Κίνα στα τέλη του 2019. Αν και έχουν διατυπωθεί δύο υποθέσεις για την προέλευσή του –μετάδοση από ζώα στον άνθρωπο ή διαρροή από εργαστήριο– οι περισσότεροι επιστήμονες υποστηρίζουν την πρώτη.
Ο ιός απομονώθηκε τον Ιανουάριο του 2020 και στις 11 Μαρτίου ο ΠΟΥ χαρακτήρισε την επιδημία «πανδημία». Οι συνέπειες υπήρξαν δραματικές, με εκατομμύρια νεκρούς και ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία.
Αντίθετα, ο χανταϊός, που πήρε το όνομά του από τον κορεατικό ποταμό Χαντάν, καταγράφηκε για πρώτη φορά κατά τον Πόλεμο της Κορέας (1950-53). Είναι ιός που απαντάται σε όλες τις ηπείρους, κυρίως στην Ασία και την Ευρώπη, και παρακολουθείται στενά από τους επιστήμονες στις ενδημικές ζώνες.
Μετάδοση και συμπτώματα
Οι χανταϊοί μεταδίδονται κυρίως μέσω επαφής με ούρα, κόπρανα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών, ενώ ο συχνότερος τρόπος μετάδοσης είναι η εισπνοή σκόνης που περιέχει τα περιττώματά τους.
Από τα περίπου 30 στελέχη του ιού, μόνο αυτό των Άνδεων μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, όπως επιβεβαιώθηκε στους ασθενείς του κρουαζιερόπλοιου. Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από μία έως έξι εβδομάδες, ενώ στην Covid-19 τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται κατά μέσο όρο σε 7-10 ημέρες.
Η μετάδοση του χανταϊού των Άνδεων απαιτεί στενή επαφή ή συγχρωτισμό, σύμφωνα με τη Βιρζινί Σοβάζ του Ινστιτούτου Παστέρ. Όπως επισημαίνει το Ινστιτούτο, η μεγαλύτερη πιθανότητα μετάδοσης υπάρχει πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων, κυρίως σε περιπτώσεις στενής ή σεξουαλικής επαφής ή παραμονής σε κλειστούς χώρους.
Οι χανταϊοί της αμερικανικής ηπείρου μπορούν να προκαλέσουν αναπνευστική και καρδιακή δυσχέρεια ή αιμορραγικούς πυρετούς, ενώ η Covid-19 είναι καθαρά αναπνευστική νόσος, με συμπτώματα όπως πυρετό, βήχα, δύσπνοια, κόπωση και απώλεια όσφρησης ή γεύσης.
Θνησιμότητα και κίνδυνος πανδημίας
Ο βιολόγος Ραούλ Γκονσάλες Ίτιγκ από την Εθνική Υπηρεσία Επιστημονικών Ερευνών της Αργεντινής εξηγεί ότι η θνησιμότητα του χανταϊού των Άνδεων φτάνει το 40%, με τον θάνατο να επέρχεται γρήγορα. «Η απομόνωση των ασθενών χωρίς καθυστέρηση διακόπτει την αλυσίδα μετάδοσης», σημειώνει.
Παρότι πρόκειται για ιό με υψηλή θνησιμότητα, ο κίνδυνος πανδημίας θεωρείται μικρός, καθώς η ταχεία εξέλιξη της νόσου περιορίζει τη διάδοσή της. Αντίθετα, ο Covid-19 εξαπλώθηκε ευρέως πριν αρχίσουν να καταγράφονται οι πρώτοι θάνατοι.
Θεραπείες και εμβόλια
Δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία ή εγκεκριμένο εμβόλιο για τον χανταϊό, σύμφωνα με τον λοιμωξιολόγο Βενσάν Ρονέν. Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση βελτιώνει σημαντικά την πρόγνωση, όπως αναφέρει η Σοβάζ. Σε σοβαρά περιστατικά απαιτείται αναπνευστική υποστήριξη ή αιμοκάθαρση.
Για την Covid-19, η θεραπεία επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, ενώ σε ευπαθείς ομάδες μπορεί να χορηγηθούν αντιιικά φάρμακα. Τα εμβόλια για τον κορονοϊό αναπτύχθηκαν σε χρόνο-ρεκόρ και έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά και ασφαλή, βάσει των δισεκατομμυρίων δόσεων που έχουν χορηγηθεί παγκοσμίως.
