Τον Ιούνιο φέρεται να σχεδιάζει η Άγκυρα την κατάθεση του νομοσχεδίου που θα εντάσσει τη «Γαλάζια Πατρίδα» στο εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας.
Πληροφορίες από πηγές του AKP αναφέρουν ότι το αυτοτελές νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση μετά το Μπαϊράμι, το οποίο ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην προσπάθεια της Άγκυρας που εμφανίζεται έτοιμη να περάσει από τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» σε θεσμική κατοχύρωση μέσω νόμου.
Η Τουρκία παρουσιάζει την πρωτοβουλία ως προσπάθεια «νομικής προστασίας» των δικαιωμάτων και συμφερόντων της χώρας στις θαλάσσιες ζώνες της. Όμως, η Αθήνα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις τουρκικές ενέργειες, καθώς η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι μια ουδέτερη νομική έννοια, αλλά ένα αναθεωρητικό δόγμα που συνδέεται ευθέως με τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το σχέδιο της Τουρκίας
Διαρροές από το AKP αναφέρουν πως το νομοσχέδιο θα επιχειρήσει να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο πλαίσιο ζητήματα που σήμερα είτε ρυθμίζονται από διαφορετικές νομοθεσίες είτε, κατά την τουρκική προσέγγιση, βρίσκονται σε νομικό κενό.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται:
- η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη,
- η υφαλοκρηπίδα,
- τα όρια των θαλάσσιων ζωνών,
- τα διεθνή ύδατα,
- καθώς και το καθεστώς νησιών, νησίδων και βραχονησίδων που η Τουρκία χαρακτηρίζει «γκρίζες ζώνες».
Η Τουρκία επιμένει ότι με τον «Νόμο της Γαλάζιας Πατρίδας» θα καθοριστούν τα νομικά πρότυπα που θα εφαρμόζει η Τουρκία στις θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί δικής της δικαιοδοσίας.
Πρακτικά, μια τέτοια κίνηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο εσωτερικής νομιμοποίησης των τουρκικών διεκδικήσεων, ιδιαίτερα στο Αιγαίο.
Σημαντική θεωρείται και η αναφορά στις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες», δηλαδή σε νησιά, νησίδες και βραχονησίδες των οποίων το καθεστώς επιχειρεί κατά διαστήματα να αμφισβητήσει η Τουρκία.
Οι τουρκικές πηγές επιμένουν ότι το καθεστώς αυτών των γεωγραφικών σχηματισμών θα εξεταστεί στο πλαίσιο των αρχών του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Όμως, η Αθήνα αντιμετωπίζει με δυσπιστία τέτοιες διατυπώσεις, καθώς η Άγκυρα έχει μακρά ιστορία επιλεκτικής επίκλησης του διεθνούς δικαίου, ειδικά σε όσον αφορά το Αιγαίο.
Η ένταξη των «γκρίζων ζωνών» σε ένα νομοθέτημα για τη «Γαλάζια Πατρίδα» χαρακτηρίζεται κίνηση υψηλού συμβολισμού. Δεν σχετίζεται μόνο με την εσωτερική τουρκική νομοθεσία, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει πολιτικό και νομικό αφήγημα, το οποίο θα μπορεί στη συνέχεια να αξιοποιηθεί διπλωματικά και επιχειρησιακά.
Η Τουρκία κινείται σε τρία επίπεδα με τη νομοθετική πρωτοβουλία για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Αρχικά, στο εσωτερικό ακροατήριο, η τουρκική κυβέρνηση εμφανίζεται ως δύναμη που υπερασπίζεται τα «θαλάσσια σύνορα» και τα συμφέροντα της Άγκυρας.
Έπειτα, σε διπλωματικό επίπεδο, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα θεσμικό αφήγημα αναφορικά με τις αξιώσεις της, ώστε να εμφανίζει τις μονομερείς διεκδικήσεις της ως δήθεν οργανωμένο νομικό πλαίσιο.
Τέλος, στο επιχειρησιακό πεδίο, μία τέτοια νομοθετική πρωτοβουλία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως βάση για μελλοντικές κινήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως NAVTEX, άδειες, έρευνες, παρενοχλήσεις ή αμφισβητήσεις δραστηριοτήτων τρίτων και ελληνικών φορέων.
