Οι περισσότεροι ανησυχούμε για τις επιπτώσεις που έχει η υπερβολική χρήση των οθονών στην ψυχική μας υγεία. Όμως, σύμφωνα με τους ειδικούς, η τεχνολογία επηρεάζει και το σώμα μας, με τρόπους που συχνά περνούν απαρατήρητοι.
Από τη στάση του αυχένα και την όραση μέχρι τη δύναμη των χεριών και τις κινητικές δεξιότητες, η καθημερινή χρήση κινητών τηλεφώνων, υπολογιστών και άλλων ψηφιακών συσκευών φαίνεται να αφήνει το αποτύπωμά της στον ανθρώπινο οργανισμό.
Παρότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι η τεχνολογία είναι από μόνη της επιβλαβής, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής μπορεί να προκαλέσει αλλαγές που, αν δεν αντιμετωπιστούν, ενδέχεται να οδηγήσουν σε σοβαρότερα προβλήματα υγείας.
«Tech neck»: Όταν το κινητό επιβαρύνει τον αυχένα
Ένα από τα πιο συχνά προβλήματα είναι το λεγόμενο «tech neck» ή «αυχένας της τεχνολογίας». Όταν κοιτάζουμε συνεχώς προς τα κάτω την οθόνη του κινητού, το κεφάλι γέρνει προς τα εμπρός, ασκώντας πίεση στον αυχένα που μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 27 κιλά.
Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η στάση μπορεί να προκαλέσει:
φθορά στους μεσοσπονδύλιους δίσκους,
εκφυλισμό αρθρώσεων και μυών,
χρόνιους πόνους στον αυχένα,
ακόμη και μείωση της χωρητικότητας των πνευμόνων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συνεχής κακή στάση του σώματος μπορεί να αλλάξει μόνιμα την ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης.
Οι ειδικοί συνιστούν να κρατάμε την οθόνη στο ύψος των ματιών και περίπου σε απόσταση ενός τεντωμένου χεριού από το πρόσωπο. Το ίδιο ισχύει και για την οθόνη του υπολογιστή.
Παράλληλα, προτείνουν συχνά διαλείμματα από την οθόνη, ιδανικά κάθε 20-30 λεπτά.
Προκαλεί ρυτίδες στον λαιμό;
Τα τελευταία χρόνια έχει διαδοθεί η άποψη ότι η συνεχής κλίση του κεφαλιού προκαλεί τις λεγόμενες «ρυτίδες του tech neck».
Η δερματολόγος Justine Hextall, μέλος του Royal College of Physicians στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξηγεί ότι θεωρητικά η επαναλαμβανόμενη κάμψη του λαιμού θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία ρυτίδων.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν ισχυρές επιστημονικές μελέτες που να αποδεικνύουν αυτή τη σχέση.
Η ίδια συμβουλεύει τους καταναλωτές να είναι επιφυλακτικοί απέναντι στα καλλυντικά προϊόντα που διαφημίζονται ειδικά για το «tech neck».
Υπάρχει όμως ένας πραγματικός δερματολογικός κίνδυνος για όσους φορούν συνεχώς έξυπνα ρολόγια (smartwatches).
Η συνεχής υγρασία κάτω από το λουράκι μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη μυκήτων, να προκαλέσει ερεθισμούς ή έκζεμα και να αυξήσει την ευαισθησία του δέρματος σε υλικά όπως το νικέλιο, το λάτεξ και διάφορα συνθετικά χημικά.
Η λύση είναι απλή: αφαιρείτε τακτικά το smartwatch, καθαρίζετε καλά την περιοχή και, αν το φοράτε πολλές ώρες, χρησιμοποιείτε προστατευτική κρέμα.
Η όραση επηρεάζεται διαφορετικά απ’ ό,τι νομίζαμε
Η μυωπία αυξάνεται εντυπωσιακά παγκοσμίως και πολλοί θεωρούν υπεύθυνα τα κινητά τηλέφωνα. Ο καθηγητής Οπτομετρίας Donald Mutti από το Ohio State University εξηγεί ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Έρευνα που διήρκεσε περισσότερα από 20 χρόνια έδειξε ότι η πολύωρη εστίαση σε κοντινές οθόνες δεν φαίνεται να αποτελεί από μόνη της τον βασικό παράγοντα εμφάνισης μυωπίας.
Αντίθετα, καθοριστικό ρόλο παίζει ο χρόνος που περνάμε σε εξωτερικούς χώρους.
Η έκθεση στο φυσικό φως φαίνεται να διεγείρει την παραγωγή ντοπαμίνης στον αμφιβληστροειδή, γεγονός που συμβάλλει στη φυσιολογική ανάπτυξη του ματιού. Οι ειδικοί συμβουλεύουν περισσότερη καθημερινή παραμονή σε εξωτερικούς χώρους, πάντα με χρήση αντηλιακού και γυαλιών ηλίου.
Αδύναμη λαβή, χειρότερη υγεία
Η δύναμη της λαβής του χεριού θεωρείται πλέον ένας από τους σημαντικότερους δείκτες της συνολικής κατάστασης της υγείας.
Μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να προβλέπει ακόμη και τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου καλύτερα από την αρτηριακή πίεση.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Johannes Beller από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Λουζατίας στη Γερμανία, η δύναμη της λαβής μειώνεται ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές.
Όπως εξηγεί, η καθιστική εργασία μπροστά σε υπολογιστές πιθανότατα συμβάλλει στη γενικότερη μείωση της φυσικής κατάστασης και κατ’ επέκταση της μυϊκής δύναμης.
Οι ειδικοί προτείνουν τακτική άσκηση και ενδυνάμωση, καθώς το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα χέρια αλλά ολόκληρο το σώμα.
Οι οθόνες επηρεάζουν και τις κινητικές δεξιότητες
Η πολύωρη χρήση ψηφιακών συσκευών φαίνεται να επηρεάζει και τις κινητικές δεξιότητες, δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου και του σώματος να συνεργάζονται για ακριβείς κινήσεις.
Ο καθηγητής Αναπτυξιακής Ψυχολογίας Sebastian Suggate, από το Πανεπιστήμιο του Ρέγκενσμπουργκ, επισημαίνει ότι οι άνθρωποι μπορεί να γίνονται καλύτεροι σε κινήσεις όπως το πάτημα και η κύλιση της οθόνης, όμως συνολικά οι λεπτές κινητικές δεξιότητες παρουσιάζουν επιδείνωση.
Τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ισχυρά στα παιδιά, όπου η αυξημένη χρήση οθονών έχει συνδεθεί με χαμηλότερες κινητικές επιδόσεις.
Οι κινητικές δεξιότητες, μάλιστα, σχετίζονται στενά με τη γνωστική ανάπτυξη και τις σχολικές επιδόσεις.
Οι επιστήμονες δεν προτείνουν την πλήρη απομάκρυνση από τις οθόνες.
Αντίθετα, συνιστούν να εντάσσονται καθημερινά δραστηριότητες που απαιτούν χρήση των χεριών, όπως:
το μαγείρεμα,
οι χειροτεχνίες,
η ξυλουργική,
η εκμάθηση μουσικού οργάνου,
ακόμη και η χειρόγραφη γραφή.
«Δεν πρόκειται για το τέλος του κόσμου. Οι επιδράσεις είναι συνήθως ήπιες σε ατομικό επίπεδο. Ωστόσο, αν αθροιστούν σε ολόκληρες γενιές, υπάρχει ο κίνδυνος σταδιακής υποβάθμισης των δεξιοτήτων και της ικανότητάς μας να αλληλεπιδρούμε με τον πραγματικό κόσμο», καταλήγει ο καθηγητής Suggate.
Πηγή: BBC
