Μεγάλα τμήματα της Ευρώπης βρίσκονται αντιμέτωπα με έναν συνδυασμό παρατεταμένου καύσωνα, ξηρασίας.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στη δυτική Ευρώπη, αλλά μετακινείται προς την κεντρική και νότια Ευρώπη, καθώς το κύμα ακραίων θερμοκρασιών που έπληξε τη δυτική Ευρώπη μετατοπίζεται ανατολικότερα. Σε αρκετές χώρες, οι θερμοκρασίες πλησιάζουν τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ η έλλειψη βροχοπτώσεων προκαλεί πρωτοφανή υποχώρηση των υδάτων.
Το νέο κύμα ζέστης μετακινείται πλέον προς την κεντρική και νότια Ευρώπη. Βουδαπέστη και Βιέννη αναμένεται να φτάσουν τους 37°C, το Ζάγκρεμπ τους 36°C, τα Τίρανα τους 35°C και το Βουκουρέστι τους 33°C, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να διαρκέσουν έως και πέντε ημέρες. Στη δυτική Ευρώπη, η Ρώμη αναμένεται να φτάσει τους 36°C και το Παρίσι τους 34°C.
Η ξηρασία έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της στάθμης των μεγάλων ευρωπαϊκών ποταμών, προκαλώντας προβλήματα τόσο στη ναυσιπλοΐα και τη μεταφορά εμπορευμάτων όσο και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Υδροηλεκτρικοί σταθμοί λειτουργούν με μειωμένη ισχύ, ενώ πυρηνικές και θερμικές μονάδες αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ψύξη τους λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας νερού.
Την ίδια ώρα, η μειωμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας συμπίπτει με αυξημένη ζήτηση, καθώς εκατομμύρια Ευρωπαίοι χρησιμοποιούν περισσότερα συστήματα κλιματισμού για να αντιμετωπίσουν τις υψηλές θερμοκρασίες. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τον κίνδυνο ενεργειακών ελλείψεων και ενισχύει το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι συνέπειες είναι πλέον ορατές σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία. Τα πλοία που μεταφέρουν εμπορεύματα στους μεγάλους ποταμούς αναγκάζονται να ταξιδεύουν με πολύ μικρότερα φορτία, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς, ενώ επιχειρήσεις στρέφονται σε ακριβότερες οδικές και σιδηροδρομικές λύσεις.
«Δεν επηρεάζεται πλέον μία περιοχή, όπως έχουμε δει στο παρελθόν, αλλά ολόκληρο το ευρωπαϊκό τοπίο», δήλωσε ο Αλεσάντρο Αρμένια, αναλυτής ενέργειας στην Kpler, προειδοποιώντας ότι με τα σημερινά δεδομένα η Ευρώπη θα χρειαστεί είτε να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο διακοπών ηλεκτροδότησης είτε να προχωρήσει σε πολύ μεγαλύτερες επενδύσεις στα ενεργειακά της συστήματα.
Ιταλία: Καύσωνας, πυρκαγιές και λειψυδρία
Στην Ιταλία, η Πολιτική Προστασία βρίσκεται σε ύψιστη επιφυλακή λόγω του τέταρτου διαδοχικού κύματος καύσωνα. 25 πόλεις βρίσκονται σήμερα στο «κόκκινο», μεταξύ των οποίων η Ρώμη, το Τορίνο, η Βενετία, η Τεργέστη, η Μπολόνια και το Μπάρι, ενώ η υποχώρηση των θερμοκρασιών αναμένεται μόλις τις πρώτες ημέρες της επόμενης εβδομάδας.
Στην ευρύτερη περιοχή της Μπολόνια και στη Σαρδηνία, η Πυροσβεστική βρίσκεται σε επιφυλακή λόγω του υψηλού κινδύνου πυρκαγιών.
Παράλληλα, περισσότεροι από 100 δήμοι στο Πεδεμόντιο και τη Λομβαρδία αντιμετωπίζουν προβλήματα λειψυδρίας, ενώ η στάθμη του Πάδου συνεχίζει να υποχωρεί. Οι μεγαλύτερες αγροτικές ενώσεις της χώρας προειδοποιούν για σοβαρές επιπτώσεις στην παραγωγή.
Στο Πέζαρο, οι δημοτικές αρχές έχουν περιορίσει τη χρήση νερού για το πότισμα κήπων, ενώ την έχουν απαγορεύσει για το πλύσιμο αυτοκινήτων και τη λειτουργία πισινών.
Ουγγαρία: Στα όρια ο πυρηνικός σταθμός του Πακς
Στην Ουγγαρία, η υποχώρηση της στάθμης του Δούναβη απειλεί τη λειτουργία του πυρηνικού σταθμού του Πακς, ο οποίος υπό κανονικές συνθήκες καλύπτει περίπου το ήμισυ των ενεργειακών αναγκών της χώρας.
Ο σταθμός συνολικής ισχύος 2 GW λειτουργεί πλέον μόλις στο 10% της δυναμικότητάς του και όπως ανακοινώθηκε θα διακόψει πλήρως τη λειτουργία του για πρώτη φορά εδώ και 44 χρόνια, καθώς τα χαμηλά επίπεδα του Δούναβη δυσκολεύουν την ασφαλή ψύξη των αντιδραστήρων.
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πίτερ Μαγιάρ, προειδοποίησε ότι «οι επόμενες πέντε ημέρες θα είναι δύσκολες», καθώς το ενεργειακό δίκτυο και το σύστημα ύδρευσης δέχονται αυξημένη πίεση.
Η τελευταία τουρμπίνα, ισχύος 240 MW, μπορεί σύμφωνα με τον ίδιο να συνεχίσει να λειτουργεί σήμερα και πιθανώς αύριο. Η σταδιακή μείωση της παραγωγής του Πακς αυξάνει την ανάγκη για εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, την ώρα που ο καύσωνας ενισχύει τη ζήτηση.
Η κυβέρνηση έχει ήδη ζητήσει εθελοντική μείωση της κατανάλωσης. Μόνο χθες, οι περικοπές από νοικοκυριά και επιχειρήσεις περιόρισαν τη ζήτηση κατά 700 MW, περίπου όσο η παραγωγή ενάμισι αντιδραστήρα του Πακς.
Ρουμανία: Ελεγχόμενη έκρηξη για την ψύξη πυρηνικού σταθμού
Στη Ρουμανία, η κατάσταση είναι τόσο οριακή ώστε οι ένοπλες δυνάμεις προχώρησαν σε ελεγχόμενη έκρηξη προκειμένου να αυξηθεί η ροή νερού προς τον Παλαιό Δούναβη και να ενισχυθεί η ψύξη του πυρηνικού σταθμού της Τσερναβόντα.
Χρησιμοποιήθηκαν περίπου 180 κιλά εκρηκτικών για να μετακινηθεί ένας μεγάλος βράχος που περιόριζε τη ροή του νερού.
Ο υπηρεσιακός υπουργός Άμυνας, Ράντου Μιρούτσα, χαρακτήρισε επιτυχή την επιχείρηση, σημειώνοντας ότι θα συμβάλει τόσο στην ψύξη του σταθμού όσο και στη διατήρηση της μεταφοράς νερού στον ποταμό.
Ωστόσο, λόγω των ακραίων καιρικών συνθηκών, δεν αποκλείεται ο σταθμός να χρειαστεί προσωρινά να περιορίσει ή να αναστείλει τη λειτουργία του.
Σερβία: Στο 20% η παραγωγή του μεγαλύτερου υδροηλεκτρικού σταθμού
Στη Σερβία, η υποχώρηση της στάθμης των ποταμών έχει πλήξει άμεσα την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Στον μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό σταθμό της χώρας, τον Τζερντάπ 1, η παραγωγή έχει μειωθεί μόλις στο 20% της δυναμικότητάς του. Το κανάλι ναυσιπλοΐας δίπλα στον σταθμό έχει συρρικνωθεί τόσο ώστε έχουν εμφανιστεί εκτεταμένες αμμουδιές και χαλικώδεις νησίδες.
Η έλλειψη νερού έχει προκαλέσει προβλήματα και στα συστήματα ψύξης των λιγνιτικών μονάδων της Κοστόλατς, αναγκάζοντας τη σερβική κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού EPS να μειώσει την παραγωγή.
Γερμανία: Η στάθμη του Ρήνου απειλεί τις μεταφορές αγαθών
Στη Γερμανία, η στάθμη του Ρήνου παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Στο κρίσιμο σημείο του Kaub, κοντά στο Κόμπλεντς, το διαθέσιμο βάθος για τη ναυσιπλοΐα αυξήθηκε τη Δευτέρα στα 29 εκατοστά, από 25 εκατοστά την Παρασκευή — επίπεδο που είχε ισοφαρίσει το ιστορικό χαμηλό του 2018.
Η μικρή ανάκαμψη, ωστόσο, δεν αναμένεται να διαρκέσει. Οι γερμανικές αρχές προβλέπουν ότι το πλωτό βάθος μπορεί να υποχωρήσει περίπου στα 20 εκατοστά την Πέμπτη, σημειώνοντας νέο ιστορικό χαμηλό.
Τα φορτηγά πλοία μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να μεταφέρουν μόλις το 20% του κανονικού φορτίου τους, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος μεταφοράς. Οι επιχειρήσεις αναζητούν εναλλακτικές μέσω οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών.
Ο Ρήνος αποτελεί βασική εμπορική αρτηρία για τη μεταφορά σιτηρών, ορυκτών, μεταλλευμάτων, άνθρακα και πετρελαϊκών προϊόντων, ενώ το κόστος μεταφοράς με δεξαμενόπλοια από το Ρότερνταμ προς την Καρλσρούη έχει αυξηθεί στα 145-150 ευρώ ανά τόνο, από περίπου 45 ευρώ στα τέλη Ιουνίου.
