Την επόμενη κίνησή του απέναντι στο Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης, αναμένεται να αποφασίσει σύντομα ο Ντόναλντ Τραμπ. Μετά τη συνάντησή του την Πέμπτη με τους κορυφαίους συμβούλους εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα αποφασίσει εάν θα προχωρήσει σε νέα πλήγματα κατά της Τεχεράνης, τώρα που ολοκληρώθηκαν οι ενδιάμεσες εκλογές.
Όπως επισημαίνει το Axios, οι εκλογές θεωρούνταν κομβικό σημείο για τις αποφάσεις του Λευκού Οίκου σχετικά με το ενδεχόμενο εξαπόλυσης νέου κύματος βομβαρδισμών, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
Προς το παρόν, ο Τραμπ φέρεται να εξετάζει τρεις εναλλακτικές: την επανέναρξη των στρατιωτικών επιθέσεων, τη διατήρηση της οικονομικής πίεσης στο ιρανικό καθεστώς ή την επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη, η οποία θα προϋποθέτει σημαντικές παραχωρήσεις από την ιρανική πλευρά.
Η συζήτηση για το Ιράν πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη, στο πλαίσιο της εβδομαδιαίας ενημέρωσης του Αμερικανού προέδρου από τις υπηρεσίες πληροφοριών. Ήταν η πρώτη φορά μετά τις ενδιάμεσες εκλογές που ο Τραμπ και οι κορυφαίοι συνεργάτες του στον τομέα της εθνικής ασφάλειας εξέτασαν από κοινού τις εξελίξεις, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους.
«Τώρα θα λάβουμε μια απόφαση», δήλωσε ο πρόεδρος στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω στρατιωτικών ενεργειών. Όπως είπε, οι ΗΠΑ θέλουν να διασφαλίσουν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει εξαλειφθεί και ότι δεν θα μπορέσει να επανέλθει. Παράλληλα, υποστήριξε ότι θα προτιμούσε να μην καταστρέψει και το υπόλοιπο της χώρας, εφόσον αυτό είναι δυνατό, προειδοποιώντας ωστόσο ότι ενδέχεται να αναγκαστεί να το πράξει. «Θα μάθετε πολύ σύντομα», πρόσθεσε.
Διπλωματικός πυρετός και σχέδιο συμφωνίας δύο ημερών
Την ώρα που ο Λευκός Οίκος εξετάζει τις επιλογές του, εντατικές διπλωματικές επαφές βρίσκονται σε εξέλιξη. Την Πέμπτη, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε διαδοχικές τηλεφωνικές επικοινωνίες με διαμεσολαβητές από το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν και την Αίγυπτο.
Οι διαμεσολαβητές του Κατάρ συνεχίζουν, παράλληλα, τις επαφές τόσο με την Τεχεράνη όσο και με τον Λευκό Οίκο, προωθώντας ένα προσχέδιο συμφωνίας. Η πρόταση προβλέπει συγκεκριμένα βήματα από τις δύο πλευρές μέσα σε διάστημα δύο ημερών, με στόχο να οικοδομηθεί ένα ελάχιστο επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης και να ανοίξει ο δρόμος για ευρύτερη συμφωνία.
Σύμφωνα με πηγές από την περιοχή, κατά την πρώτη ημέρα οι ΗΠΑ θα προχωρούσαν στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού και στην αποδέσμευση μέρους των ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα. Σε αντάλλαγμα, το Ιράν θα απηύθυνε επίσημη πρόσκληση στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) για την αποστολή επιθεωρητών στις πυρηνικές εγκαταστάσεις που έχουν πληγεί από τους βομβαρδισμούς. Η διαδικασία θα βασιζόταν σε συμφωνία που είχε επιτευχθεί στο Κάιρο πριν από έναν χρόνο.
Τη δεύτερη ημέρα προβλέπεται το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ενώ στη συνέχεια θα επανεκκινούσαν οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με επίκεντρο το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει η χώρα.
Ο Πούτιν σε ρόλο διαμεσολαβητή – Οι επτά όροι της Τεχεράνης
Στο διπλωματικό σκηνικό εμπλέκεται και η Ρωσία. Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, ο οποίος διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις έμμεσες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, συναντήθηκε την Πέμπτη στο Κρεμλίνο με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά την τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ανδρών, κατά την οποία ο Ρώσος πρόεδρος είχε προτείνει να αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Ο Ρεζαΐ δήλωσε ότι μετέφερε στον Πούτιν μήνυμα του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ενώ ανέφερε ότι ο Ρώσος πρόεδρος εξέφρασε την ετοιμότητά του να συμβάλει στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
«Ενημερώσαμε τον κ. Πούτιν ότι θέσαμε επτά όρους προς τους Αμερικανούς όσον αφορά τη διπλωματική οδό και ότι, μέχρι να ικανοποιηθούν αυτοί οι επτά όροι, ούτε τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ούτε θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος μετά τη συνάντηση.
Σε ετοιμότητα οι αμερικανικές δυνάμεις για νέα επιχείρηση
Την ίδια ώρα, η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ολοκληρώνει τις προετοιμασίες για το ενδεχόμενο επανέναρξης ευρείας κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής νέα εντολή από την Ουάσιγκτον.
Ένα ακόμη στοιχείο που ενισχύει τα σενάρια περί προετοιμασίας νέων επιθέσεων είναι η αναμενόμενη άφιξη τρίτης ομάδας κρούσης αμερικανικού αεροπλανοφόρου στη Μέση Ανατολή. Το USS Theodore Roosevelt και τα συνοδευτικά πλοία του αναμένεται να παραμείνουν για λίγες ημέρες στη Σιγκαπούρη, από την Παρασκευή, στο πλαίσιο προγραμματισμένης επίσκεψης σε λιμένα. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το αεροπλανοφόρο δεν αναμένεται να φτάσει στην περιοχή ευθύνης της CENTCOM πριν από τα μέσα Νοεμβρίου.
Χέγκσεθ: «Όταν λέμε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο, το εννοούμε»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, επαναλαμβάνοντας ότι η Ουάσιγκτον παραμένει αποφασισμένη να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.
«Όταν λέμε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο, το εννοούμε πραγματικά», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας τον πόλεμο «μια θαρραλέα και ιστορική προσπάθεια» που, όπως υποστήριξε, θα διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
