Οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν επιστρέψει σε επίπεδα-σοκ, με εκατομμύρια Αμερικανούς να βλέπουν το καθημερινό κόστος μετακίνησης να «ροκανίζει» τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό. Η νέα ενεργειακή κρίση εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους πολιτικούς και κοινωνικούς πονοκεφάλους της χρονιάς.
Σύμφωνα με το Reuters, η μέση εθνική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στις ΗΠΑ διαμορφώθηκε τον Μάιο του 2026 στα 4,52 δολάρια ανά γαλόνι, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το καλοκαίρι του 2022.
Ωστόσο, τις προηγούμενες μέρες σε κάποιες πολιτείες όπως η Καλιφόρνια, οι τιμές ξεπέρασαν ακόμη και τα 7 δολάρια το γαλόνι, με την τιμή να βρίσκεται σήμερα στα 6,109 δολάρια. Αντίστοιχα, στο Ιλινόις η τιμή είναι στα 4,935 δολάρια ανά γαλόνι και στην Ουάσιγκτον στα 5,759 δολάρια ανά γαλόνι, ενώ η μέση πανεθνική τιμή κινείται στα 4,491 δολάρια ανά γαλόνι.
Η εκτόξευση συνδέεται άμεσα με τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο με το Ιράν, που έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και στον Περσικό Κόλπο. Οι διεθνείς τιμές του Brent έχουν αυξηθεί κατά περίπου 58% από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg.
Ενεργειακή κρίση: Η εικόνα σε Ευρώπη & ΗΠΑ
Πριν από την έναρξη της κρίσης με το Ιράν, η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ βρισκόταν γύρω στα 2,8 δολάρια ανά γαλόνι. Σήμερα, το κόστος έχει αυξηθεί κατά 35% έως 40%, ενώ σε ορισμένες πολιτείες η άνοδος ξεπερνά ακόμη και το 50%.
Το Reuters αναφέρει ότι από την έναρξη της νέας έντασης με το Ιράν, οι τιμές στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά περίπου 1 δολάριο ανά γαλόνι μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο από το 2000.
Την ίδια ώρα, η καταναλωτική εμπιστοσύνη δέχεται ισχυρό πλήγμα. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, ο σχετικός δείκτης υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, υπό την πίεση της ακρίβειας στα καύσιμα και του γενικότερου πληθωρισμού.
Σε αντίθεση με την Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες το αυτοκίνητο αποτελεί βασικό εργαλείο καθημερινής μετακίνησης. Οι μεγάλες αποστάσεις, η περιορισμένη δημόσια συγκοινωνία και η κυριαρχία των SUV και pickup καθιστούν τις αυξήσεις στην τιμή της βενζίνης άμεσα αισθητές στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης (Fed) προειδοποιεί ότι οι ανατιμήσεις πλήττουν δυσανάλογα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Παράλληλα, δημοσκόπηση των Reuters και Ipsos δείχνει ότι περισσότεροι από έξι στους δέκα Αμερικανούς δηλώνουν πως οι αυξήσεις στα καύσιμα έχουν ήδη επιβαρύνει σημαντικά την οικονομική τους κατάσταση.
Τέλος, η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να διαθέτει πλέον περιορισμένα περιθώρια παρέμβασης, καθώς τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου έχουν ήδη αξιοποιηθεί εκτεταμένα τα προηγούμενα χρόνια. Σύμφωνα με πληροφορίες του CNBC, η κυβέρνηση Τραμπ καλείται να αναζητήσει νέες λύσεις, προκειμένου να αποτραπεί μια επανάληψη τέτοιας έντονης ενεργειακής πίεσης στο άμεσο μέλλον.
Νέο κύμα πληθωρισμού
Η ενεργειακή έκρηξη επαναφέρει έντονα τον φόβο του πληθωρισμού. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το AP, οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν 22,7% σε ετήσια βάση, ενώ μόνο μέσα σε έναν μήνα η βενζίνη κατέγραψε άνοδο 15,6%.
Το αποτέλεσμα είναι ότι οι καταναλωτές περιορίζουν αγορές και δαπάνες. Το Reuters ανέφερε μόλις πριν λίγες ημέρες ότι μεγάλες αμερικανικές αλυσίδες λιανικής, όπως η Walmart, βλέπουν ήδη τους πολίτες να γίνονται πιο φειδωλοί λόγω του κόστους καυσίμων.
Παράλληλα, η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχωρεί, καθώς οι Αμερικανοί βλέπουν καθημερινά την τιμή της βενζίνης να ανεβαίνει στις αντλίες — κάτι που στις ΗΠΑ λειτουργεί ως άμεσος δείκτης οικονομικής ανασφάλειας.
Οι ενεργειακοί αναλυτές προειδοποιούν ότι αν συνεχιστεί η ένταση στη Μέση Ανατολή ή υπάρξουν νέα προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ, η βενζίνη μπορεί να περάσει πανεθνικά το όριο των 5 δολαρίων ανά γαλόνι μέσα στους επόμενους μήνες.
Η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει πλέον περιορισμένα εργαλεία παρέμβασης, καθώς τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα τα προηγούμενα χρόνια.
Η αύξηση δεν περιορίζεται μόνο στο κόστος μετακίνησης, καθώς η άνοδος της βενζίνης περνά πλέον σε τρόφιμα, μεταφορές, λιανεμπόριο και υπηρεσίες, ενώ οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η «αιμορραγία στην αντλία» εξανεμίζει φορολογικές ελαφρύνσεις και αποταμιεύσεις των νοικοκυριών.
