Η Ελλάδα βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις αγροτικές επιδοτήσεις, καθώς νέα ανάλυση του POLITICO αποκαλύπτει σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στον αριθμό των ζώων που εμφανίζονται στα στοιχεία για τις επιδοτήσεις και στον αριθμό των ζώων που καταγράφονται επισήμως στη χώρα.
Σύμφωνα με την ανάλυση, Έλληνες αγρότες δήλωσαν το 2024 για επιδοτήσεις δεκάδες χιλιάδες περισσότερα ζώα από όσα μπορούν να δικαιολογηθούν από τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), γεγονός που ενδέχεται να διευρύνει ακόμη περισσότερο το σκάνδαλο με τις αγροτικές επιδοτήσεις που ήδη διερευνάται σε Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι αριθμοί δεν «βγαίνουν»
Τα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης δείχνουν ότι το 2024 καταβλήθηκαν ευρωπαϊκές επιδοτήσεις για περίπου 260.000 αγελάδες γαλακτοπαραγωγής.
Μια αγελάδα γαλακτοπαραγωγής γεννά συνήθως περίπου ένα μοσχάρι τον χρόνο. Επομένως, μόνο από τις γεννήσεις θα αναμενόταν σημαντική αύξηση του συνολικού αριθμού των βοοειδών στη χώρα.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, περίπου 70.000 βοοειδή οδηγήθηκαν σε σφαγή για το κρέας το 2024, ενώ και αυτά συνδέονται με καθεστώτα επιδότησης.
Την ίδια στιγμή, οι Έλληνες κτηνοτρόφοι απομακρύνουν κάθε χρόνο από το κοπάδι ζώα λόγω ηλικίας, μειωμένης παραγωγικότητας ή ασθενειών. Τρεις κτηνοτρόφοι που μίλησαν στο POLITICO εκτιμούν ότι οι απώλειες αυτές αντιστοιχούν περίπου στο 20% του συνολικού κοπαδιού κάθε χρόνο.
Με δεδομένο ότι το 2024 υπήρχαν περίπου 600.000 βοοειδή στην Ελλάδα, αυτό θα σήμαινε απώλεια περίπου 120.000 ζώων.
Αν συνυπολογιστούν οι γεννήσεις, οι σφαγές και οι απώλειες του κοπαδιού, τα στοιχεία των επιδοτήσεων θα οδηγούσαν θεωρητικά σε αύξηση του εθνικού κοπαδιού κατά περίπου 70.000 ζώα.
Ωστόσο, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ακριβώς το αντίθετο.
Το κοπάδι μειώνεται αντί να αυξάνεται
Σύμφωνα με τις ετήσιες έρευνες της ΕΛΣΤΑΤ, ο αριθμός των βοοειδών στην Ελλάδα μειώνεται συνεχώς: από περίπου 640.000 το 2023, σε 600.000 το 2024 και μόλις 520.000 το 2025.
Η απόκλιση αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ακρίβεια των στοιχείων που χρησιμοποιούνται για την καταβολή των αγροτικών επιδοτήσεων.
Ο Νίκος Δημόπουλος, πρόεδρος της Ένωσης Κτηνοτρόφων Καβάλας, δήλωσε στο POLITICO ότι η πραγματική διαφορά μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη. Όπως εξήγησε, ορισμένα από τα ζώα που οδηγούνται στη σφαγή ενδέχεται να είναι εισαγόμενα και όχι ζώα που ανήκαν στο ελληνικό κοπάδι.
«Δεν υπάρχει εποπτεία και δεν μπορούμε να έχουμε ακριβή εικόνα, επειδή δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται από τις αρμόδιες αρχές είναι κυρίως δειγματοληπτικοί ή γίνονται μετά από καταγγελίες.
Ακόμη μεγαλύτερη απόκλιση στα αιγοπρόβατα
Παρόμοια εικόνα εμφανίζεται και στα στοιχεία για τα πρόβατα και τις κατσίκες.
Η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε περίπου 8,8 εκατομμύρια αιγοπρόβατα το 2025, ενώ στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής εμφανίζονται περίπου 15,7 εκατομμύρια ζώα.
Η διαφορά αγγίζει σχεδόν τα 7 εκατομμύρια ζώα.
Δύο αξιωματούχοι του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, ανέφεραν ότι το υπουργείο δεν είναι υπεύθυνο για την τήρηση των μητρώων ζωικού κεφαλαίου και βασίζεται στα στοιχεία που παρέχουν οι δήμοι.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει ένα ασφαλές και αξιόπιστο μητρώο ζωικού κεφαλαίου πάνω στο οποίο να μπορεί να στηριχθεί με βεβαιότητα η καταβολή των επιδοτήσεων.
«Αν δεν πραγματοποιήσουμε μια πανελλαδική απογραφή του ζωικού κεφαλαίου για να δούμε τι πραγματικά έχουμε, δεν θα έχουμε σαφή εικόνα», υποστηρίζει ο Νίκος Δημόπουλος.
Καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Οι αποκλίσεις στα στοιχεία έχουν ήδη οδηγήσει σε καταγγελίες προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO).
Σύμφωνα με το POLITICO, η «ΕΛΑΣ» του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα έχει υποβάλει καταγγελίες σχετικά με τη διαφορά ανάμεσα στον αριθμό των ζώων που εμφανίζονται στις επιδοτήσεις και στο επίσημο μέγεθος του ελληνικού ζωικού κεφαλαίου.
Ο Θωμάς Μόσχος, υπεύθυνος αγροτικής πολιτικής του κόμματος και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Καστοριάς, δήλωσε ότι τόσο ο ίδιος όσο και άλλες αγροτικές οργανώσεις έχουν προσφύγει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Η EPPO δεν επιβεβαίωσε ότι εξετάζει συγκεκριμένα τη νέα αυτή υπόθεση. Ωστόσο, ήδη διερευνά δεκάδες υποθέσεις που αφορούν καταγγελίες για παράνομη λήψη ευρωπαϊκών αγροτικών κονδυλίων, μεταξύ άλλων για βοσκοτόπια που οι δικαιούχοι δεν κατείχαν ή δεν μίσθωναν και για αγροτικές εργασίες που δεν πραγματοποιήθηκαν.
Στο μικροσκόπιο και πρώην στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ
Τον Ιούλιο η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανακοίνωσε την άσκηση διώξεων σε βάρος 22 προσώπων, μεταξύ των οποίων και τέσσερις βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, στο πλαίσιο της μεγάλης έρευνας για απάτη με αγροτικές επιδοτήσεις.
Οι τέσσερις βουλευτές αρνούνται οποιαδήποτε εμπλοκή και οι υποθέσεις τους αναμένεται να εξεταστούν από τη Δικαιοσύνη τον Οκτώβριο.
Σύμφωνα με έγγραφο της EPPO που διαβιβάστηκε στη Βουλή, κτηνίατροι και στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, του οργανισμού που ήταν υπεύθυνος για τη διανομή των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων πριν από την κατάργησή του, φέρονται να είχαν ρόλο στην αύξηση των καταγεγραμμένων αριθμών ζωικού κεφαλαίου.
Σε μία από τις υποθέσεις που αφορούν βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, ερευνάται καταβολή επιδότησης σε κτηνοτρόφο για περισσότερες αγελάδες από όσες φέρεται να διέθετε στην πραγματικότητα.
Σύμφωνα με τη δικογραφία που επικαλείται το POLITICO, ο βουλευτής φέρεται να επικοινώνησε με ανώτερο στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ προκειμένου να πιέσει για την καταβολή της επιδότησης, υποστηρίζοντας ότι κτηνίατρος είχε ήδη τροποποιήσει τον αριθμό των ζώων στη βάση δεδομένων, αυξάνοντας έτσι το ποσό που μπορούσε να λάβει ο κτηνοτρόφος.
Νέα μέτρα ελέγχου
Το σκάνδαλο έχει οδηγήσει την κυβέρνηση στην υιοθέτηση νέων μηχανισμών ελέγχου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ένα ηλεκτρονικό σύστημα ταυτοποίησης αιγοπροβάτων μέσω ειδικών ηλεκτρονικών καψουλών, γνωστών ως boluses.
Το σύστημα αναμένεται να εφαρμοστεί πιλοτικά μέσα στη χρονιά σε μονάδες με περισσότερα από 900 ζώα, καλύπτοντας περίπου 700.000 πρόβατα και κατσίκες, πριν επεκταθεί σταδιακά σε ολόκληρη τη χώρα.
Παράλληλα, τον Μάρτιο η Ελλάδα υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχέδιο δράσης με μέτρα για την αποτροπή της παράνομης καταβολής αγροτικών ενισχύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δηλώσει ότι θα συνεργαστεί με την Ελλάδα για τη βελτίωση της διαχείρισης των ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων.
Το μήνυμα των Βρυξελλών, πάντως, είναι σαφές: έχει σημειωθεί πρόοδος, αλλά η δουλειά δεν έχει ακόμη τελειώσει.
Πηγή: Politico
